Od 1 listopada rafinerie i importerzy płacą 60 proc. od nadzwyczajnych zysków z paliw. Stacje nie, a cena diesla dalej zależy od akcyzy, VAT 8 proc. i ceny maksymalnej do 31 grudnia

Co się stało

Ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw, uchwaloną 18 września, ogłoszono 1 października (Dz.U. poz. 1287), a obowiązuje od 1 listopada. Rok podatkowy jest nietypowy: trwa od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r., więc obejmuje też miesiące sprzed wejścia przepisów w życie. Prezydent podpisał ustawę na początku października i jednocześnie skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Podatek obowiązuje, dopóki Trybunał nie orzeknie inaczej.

Krąg podatników jest wąski: firma, która w Polsce wytwarza paliwa z ropy albo sprzedaje je na podstawie koncesji na obrót z zagranicą, czyli rafinerie i importerzy. Stacja, hurtownia bez takiej koncesji ani firma transportowa nie są podatnikami. Oleje opałowe są poza ustawą.

Podstawą jest nadwyżka przychodów ze sprzedaży paliw ponad przychody, jakie firma miałaby przy marży referencyjnej. To średnia marża z 2025 r. powiększona o 20 proc., nie mniej niż 2 proc. Od nadwyżki płaci się 60 proc. Importer bez rafinerii nie zapłaci więcej niż 50 proc. swojego dochodu albo zysku netto za ten okres. Zaliczki są miesięczne, płatne do 25. dnia miesiąca, a pierwsza obejmuje cały okres od 1 marca do 31 października. Zeznanie składa się elektronicznie do 31 grudnia 2027 r. Podatku nie wolno zaliczyć do kosztów w PIT ani CIT.

W uzasadnieniu projektu rząd podał, że trzy miesiące programu Ceny Paliwa Niżej (niższy VAT i akcyza, ceny maksymalne) kosztowały budżet ok. 4,8 mld zł, i wskazał na wyniki Orlenu za II kwartał 2026 r.: przychody 76,5 mld zł, o 25,8 proc. więcej niż rok wcześniej, a wynik EBITDA LIFO rafinerii ponad 5,9 mld zł wobec niecałych 1,9 mld zł. Według Ministerstwa Finansów, cytowanego przez PAP, nowy podatek przyniesie ok. 5,2 mld zł, w tym ok. 1,2 mld zł za pierwszy kwartał 2027 r.

Ta sama ustawa dała ministrowi finansów prawo obniżania akcyzy, z którego skorzystał od razu: od 3 października do 31 grudnia 2026 r. akcyza wynosi 1239 zł za 1000 litrów benzyny i 880 zł za 1000 litrów oleju napędowego, a VAT na paliwa to 8 proc. zamiast 23 proc. Minister Energii ogłasza też cenę maksymalną na stacji: obwieszczenie z 29 października daje 6,51 zł za litr benzyny 95 i 8,19 zł za litr diesla. Według e-petrol.pl pod koniec października diesel kosztował średnio 8,15 zł, benzyna 95 6,55 zł.

Na co patrzeć dalej

4 listopada: decyzja RPP, która wpływa na kurs złotego, a przez to na cenę ropy w złotych. 25 listopada: pierwsza zaliczka na nowy podatek. 29 listopada: OPEC+ ustala wydobycie na 2027 r. 31 grudnia: koniec obniżki akcyzy i VAT; bez nowego rozporządzenia od stycznia wraca pełna stawka. Trybunał Konstytucyjny: termin rozprawy nieznany. 31 marca 2027 r.: koniec roku podatkowego.

Stan na: 02.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.