Co szósta firma w Polsce używa AI, rok temu co dwunasta. GUS: zaczynają od marketingu i biura. Jak mała firma wchodzi w AI bez wpadki z danymi klientów i z informacją dla klienta, która obowiązuje od sierpnia

Co pokazują liczby GUS

GUS co roku pyta firmy zatrudniające co najmniej 10 osób o technologie. W edycji z 21 października 2026 r. odsetek przedsiębiorstw używających sztucznej inteligencji wzrósł o 9,1 punktu procentowego, do 17,8 proc. Rok wcześniej było to 8,7 proc. Najszybciej rośnie użycie narzędzi generujących obraz, dźwięk lub wideo: z niespełna 3 proc. do 9,9 proc. Narzędzia generujące tekst lub głos ma 9,7 proc. firm.

Wielkość firmy robi różnicę. Wśród małych firm AI używa 13,7 proc., wśród średnich 30,3 proc., a wśród dużych 59,8 proc. Jednoosobowych działalności i mikrofirm poniżej 10 osób statystyka nie widzi, więc jeśli prowadzisz warsztat z trzema osobami, nikt Cię nie policzył. Ale warunki masz te same co mała firma z badania: dostęp do internetu ma 98,7 proc. przedsiębiorstw, własną stronę 70,7 proc., usługi w chmurze kupuje 58,6 proc.

Gdzie firmy sięgają po AI najpierw? GUS wskazuje marketing i sprzedaż: 11,1 proc. wszystkich firm. Na drugim miejscu jest biuro, czyli prace administracyjne i wsparcie decyzji kierownictwa: 9,6 proc. To ważna wskazówka. Firmy nie zaczynają od sterowania produkcją ani od własnych modeli, tylko od opisów produktów, postów, ofert, podsumowań i korespondencji.

Polska goni Unię, Polacy wyprzedzają polskie firmy

Według Eurostatu w 2025 r. z AI korzystało 19,95 proc. firm w Unii, o 6,5 punktu więcej niż rok wcześniej. Mała firma w UE używa AI w 17 proc. przypadków, średnia w 30 proc., duża w 55 proc. Polska miała w tym zestawieniu 8,4 proc. i przedostatnie miejsce, przed Rumunią. Najwyżej są Dania (42 proc.), Finlandia (38 proc.) i Szwecja (35 proc.). Tegoroczne 17,8 proc. z GUS oznacza, że w rok dogoniliśmy zeszłoroczną średnią unijną. Reszta Europy też jednak nie stoi w miejscu.

Jeszcze ciekawsza jest druga liczba GUS. Z narzędzi AI korzysta 39,8 proc. Polaków w wieku 16–74 lata, rok temu 22,7 proc. W grupie 16–24 lata to 72,5 proc., w grupie 25–34 lata 62,1 proc. Oznacza to, że młodszy pracownik Twojej firmy niemal na pewno używa czatu AI, nawet jeśli firma nie ma na to żadnej zasady. A klient, który pisze do Ciebie zapytanie, mógł je przygotować z pomocą tego samego narzędzia.

Od czego zaczynają firmy, które już weszły w AI

Dane GUS układają się w prostą podpowiedź: zacznij tam, gdzie zaczęła większość, czyli od marketingu i biura. Trzy typowe pierwsze zadania to opisy produktów i ofert, odpowiedzi na powtarzalne pytania klientów oraz streszczanie dokumentów, umów i długich maili. Każde z nich ma dwie cechy. Jest powtarzalne, więc oszczędność czasu sumuje się co tydzień. I jest sprawdzalne, bo Ty albo pracownik czytacie wynik przed wysłaniem.

Naszym zdaniem najlepiej działa zasada jednego zadania na miesiąc. Wybierasz jedną czynność, na przykład odpowiedzi na zapytania ofertowe, ustalasz, kto ją testuje, i po czterech tygodniach sprawdzasz, ile czasu zeszło, ile poprawek było potrzebnych i czy klient zauważył różnicę. Dopiero wtedy bierzesz następną. Firmy z badania GUS, które mają 9,9 proc. w generowaniu obrazu i 9,7 proc. w tekście, w większości nie mają działu IT: specjalistów ICT zatrudnia tylko 18,8 proc. małych firm. Wchodzą w AI przez gotowe narzędzia, nie przez projekty.

Trzy zasady, zanim wkleisz pierwszy mail

Pierwsza: konto firmowe, nie prywatne. Jeśli pracownicy już używają czatu AI na własnych kontach, firma nie wie, co tam trafia, i nie może tego wyłączyć, gdy ktoś odchodzi. Płatne plany dla firm zwykle mają ustawienie, które wyłącza uczenie modelu na Twoich danych. Sprawdź to w umowie i w ustawieniach, zanim dasz dostęp zespołowi.

Druga: dane klientów zostają u Ciebie. Imię, nazwisko, adres, numer telefonu, treść reklamacji czy PESEL to dane osobowe, za które odpowiadasz. Do publicznego narzędzia wklejasz tylko wersję bez tych danych albo korzystasz z narzędzia, z którym masz umowę powierzenia. Ta sama zasada dotyczy umów z kontrahentami objętych poufnością i cenników, których nie chcesz zobaczyć u konkurencji.

Trzecia: przejrzystość wobec klienta. Od 2 sierpnia 2026 r. stosują się przepisy AI Act o przejrzystości, które opisaliśmy w tekście o AI Act po Omnibusie. Jeśli uruchamiasz bota, który odpowiada klientom na stronie albo w komunikatorze, klient ma wiedzieć, że rozmawia z maszyną, chyba że jest to oczywiste. Wygenerowane obrazy i filmy udające prawdziwe trzeba oznaczać. W praktyce wystarczy jedno zdanie w okienku czatu i podpis pod grafiką, ale musi być.

Czego nie oddawać maszynie

Są dwa obszary, gdzie firmy z badania GUS są ostrożne i słusznie. Pierwszy to decyzje o ludziach: rekrutacja, oceny, zwolnienia. Narzędzie może streścić CV, ale decyzję podejmuje człowiek i musi umieć ją uzasadnić. Drugi to liczby, które idą do urzędu albo do klienta: faktury, kalkulacje, terminy. Model językowy potrafi liczyć pewnie i źle. Wynik sprawdza osoba, która za niego odpowiada, tak samo jak przy pracy nowego stażysty.

Co z tego dla Ciebie

1. Wybierz jedno powtarzalne zadanie z marketingu albo biura (opisy, odpowiedzi na zapytania, streszczenia) i testuj je przez miesiąc z jedną osobą, licząc czas i poprawki.
2. Załóż konta firmowe i wyłącz w ustawieniach uczenie modelu na Twoich danych. Spisz na jednej stronie, co wolno wklejać, a czego nie: dane klientów i poufne umowy zostają poza publicznymi narzędziami.
3. Zapytaj zespół, kto już używa AI prywatnie do pracy. Z badania GUS wynika, że wśród osób do 34 lat to większość, więc raczej usłyszysz „tak”. Lepiej to uporządkować niż zakazać.
4. Jeśli włączasz bota dla klientów, dodaj informację, że rozmawiają z AI, i oznaczaj wygenerowane grafiki. To obowiązek od sierpnia 2026 r., a nie dobra praktyka.
5. Decyzje o ludziach i liczby dla urzędu zostają przy człowieku. AI przygotowuje, ktoś odpowiedzialny sprawdza i podpisuje.

Stan na: 06.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną.