Banki znów złagodziły kryteria kredytów dla firm i obniżyły marże. Popyt małych firm skoczył wbrew prognozom banków, a w środę decyduje RPP
Banki kolejny kwartał z rzędu złagodziły kryteria kredytów dla firm, obniżyły marże i wymagania co do zabezpieczeń, podał 2 listopada NBP w kwartalnej ankiecie wśród 23 banków. Popyt na kredyt ze strony małych i średnich firm wyraźnie wzrósł, choć jeszcze w lipcu banki prognozowały jego spadek. Na końcówkę roku zapowiadają dalsze, lekkie łagodzenie, ale przy inwestycjach małych firm już tylko symboliczne. W środę 4 listopada o stopach procentowych decyduje RPP.
Co się stało
NBP opublikował 2 listopada raport „Sytuacja na rynku kredytowym” za IV kwartał 2026 r. To ankieta przeprowadzona na początku października wśród przewodniczących komitetów kredytowych 23 banków, które obsługują około 90 proc. kredytów dla firm i gospodarstw domowych. Opisuje, co banki robiły w III kwartale i co planują na IV. Wyniki podawane są jako procent netto: różnica między udziałem banków, które łagodziły politykę, a tych, które ją zaostrzały. Nie mówi więc, o ile spadła marża, tylko ile banków poszło w którą stronę.
W III kwartale kryteria kredytów dla przedsiębiorstw łagodziło więcej banków, niż zaostrzało: dla dużych firm procent netto wyniósł 18 proc. przy kredytach krótkoterminowych i 13 proc. przy długoterminowych, dla sektora MSP odpowiednio 8 proc. i 13 proc. Kwartał wcześniej łagodzenie dla małych i średnich firm było dużo szersze, odpowiednio 38 proc. i 42 proc. Banki poluzowały też wszystkie warunki umów wymienione w ankiecie: marżę kredytową, koszty pozaodsetkowe i wymagane zabezpieczenia (po 20 proc. netto) oraz maksymalny okres kredytowania (10 proc.). Jako główny powód podały presję konkurencyjną ze strony innych banków.
Najciekawsza jest strona popytu. Banki zanotowały wyraźny wzrost zainteresowania kredytem ze strony dużych firm (59 proc. netto przy kredytach krótkoterminowych i 70 proc. przy długoterminowych) i ze strony MSP (62 proc. i 51 proc.). W lipcu te same banki przewidywały, że popyt małych i średnich firm spadnie (minus 25 proc. i minus 26 proc.). Firmy pożyczały przede wszystkim na zapasy i kapitał obrotowy (48 proc.), na inwestycje w środki trwałe (43 proc.) i na restrukturyzację zadłużenia (17 proc.).
Na IV kwartał banki nie planują dużych zmian w swojej polityce kredytowej. Dla dużych firm planują dalsze łagodzenie (17 proc. i 13 proc. netto), dla MSP 19 proc. przy kredytach krótkoterminowych, ale już tylko 4 proc. przy długoterminowych. Popyt ma dalej rosnąć, choć wolniej: u dużych firm 48 proc. i 62 proc., u MSP 31 proc. i 13 proc. Po stronie gospodarstw domowych kierunek jest odwrotny: banki zaostrzyły kryteria kredytów konsumpcyjnych, a popyt na kredyty mieszkaniowe spadł pierwszy raz od trzech kwartałów.
Co to oznacza dla polskich firm
- Idziesz po kredyt obrotowy na zapasy przed sezonem? Masz argument do negocjacji. Co piąty bank netto obniżył w III kwartale marżę i koszty pozaodsetkowe, a jako powód podaje konkurencję. Zapytaj o ofertę w dwóch, trzech bankach i pokaż każdemu, co dał konkurent.
- Brakuje Ci zabezpieczenia? Banki łagodzą także wymagania w tej sprawie, a do tego działa gwarancja de minimis BGK: do 60 proc. kwoty kredytu, do 5 mln zł, za 0,5 proc. rocznie. Pisaliśmy o niej w tekście 1605.
- Planujesz inwestycję w maszynę albo lokal? Przy kredytach długoterminowych dla MSP banki zapowiadają na IV kwartał łagodzenie tylko w skali 4 proc. netto. Jeśli warunki są dziś dobre, nie czekaj na „lepszy moment” w styczniu, bo ankieta go nie zapowiada.
- Spłacasz kilka kredytów naraz? Co szósty bank netto widział w III kwartale popyt na kredyt do restrukturyzacji długu. Konsolidacja zobowiązań w jednym banku jest dziś łatwiejsza do uzyskania niż rok temu, ale policz koszt łączny, nie tylko ratę.
- Masz kredyt na zmiennej stopie? Marża to część ceny, którą negocjujesz z bankiem. Drugą część wyznacza rynek i stopy NBP: stopa referencyjna wynosi 3,75 proc. od marca, a RPP ogłosi decyzję w środę. Ankieta nic nie mówi o tej części raty.
Na co patrzeć dalej
4 listopada: decyzja Rady Polityki Pieniężnej po dwudniowym posiedzeniu, pierwsza po tym, jak euro przekroczyło 4,42 zł. Kolejne posiedzenie 1–2 grudnia. Na początku 2027 r. NBP opublikuje następną edycję ankiety, która pokaże, czy banki faktycznie dotrzymały zapowiedzi łagodzenia i czy popyt małych firm utrzymał się po sezonie. Do tego czasu warto obserwować, czy Twój bank zmienia cenniki prowizji za udzielenie kredytu, bo to właśnie koszty pozaodsetkowe banki obniżały najchętniej.
Źródła
- nbp.pl: Sytuacja na rynku kredytowym. Wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych, IV kwartał 2026 r., 2 listopada 2026 r.
- nbp.pl: Sytuacja na rynku kredytowym, III kwartał 2026 r. (wyniki za II kwartał i prognozy na III kwartał)
- wnp.pl (PAP): NBP: banki w IV kw. oczekują wzrostu popytu w kredytach dla firm i konsumpcyjnych, 2 listopada 2026 r.
- ceo.com.pl: ankieta NBP za III kwartał 2026 r., kryteria, popyt i prognozy w procentach netto
- finwire.pl: Stopy procentowe NBP w październiku 2026 r.: 3,75 proc. bez zmian
- rankomat.pl: Harmonogram posiedzeń RPP w 2026 r.
- wektorbiznesu.pl: Gwarancja de minimis BGK: 60 proc. kredytu, do 5 mln zł, 0,5 proc. rocznie
- wektorbiznesu.pl: Euro po 4,42 zł, najdrożej od trzech lat, a w środę decyduje RPP
Stan na: 03.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani inwestycyjną.
