czwartek, 19 listopada 2026
Rynki dane: TradingView
Wektor Biznesu · Finanse · 6 min czytania

1926,76 zł zostaje w firmie. Wniosek tylko do 30 listopada

Wakacje składkowe za grudzień: kto się łapie, jak liczyć limit dziesięciu osób i co wysłać do ZUS w styczniu.

Jeśli prowadzisz jednoosobową firmę albo zatrudniasz najwyżej kilka osób i w tym roku nie brałeś jeszcze wakacji składkowych, został Ci jeden termin: wniosek RWS w eZUS złożony najpóźniej 30 listopada daje zwolnienie ze składek społecznych za grudzień. Przy dużym ZUS to 1926,76 zł, które w styczniu zostają na firmowym koncie. Ulga nie przechodzi na przyszły rok, a wniosek wysłany 1 grudnia ZUS zostawia bez rozpoznania. Sprawdziliśmy w ustawie i w wyjaśnieniach ZUS, kto się łapie, jak liczyć limit dziesięciu osób i co trzeba zrobić w styczniu, żeby ulga nie zamieniła się w zaległość.

Mały warsztat rowerowy w kamienicy w polskim mieście: czerwona rama roweru na stojaku serwisowym, narzędzia na ścianie, na drewnianym blacie kalkulator i zeszyt, za oknem kamienica po drugiej stronie ulicy, dzienne światło. Ilustracja: AI

W skrócie

  • Wakacje składkowe to zwolnienie z własnych składek emerytalnej, rentowych, wypadkowej, dobrowolnej chorobowej oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za jeden miesiąc w roku. Składkę zdrowotną i składki za pracowników płacisz normalnie.
  • Wniosek składasz tylko elektronicznie i tylko w miesiącu poprzedzającym zwolnienie. Za grudzień 2026 r.: od 1 do 30 listopada. Warunki: nie więcej niż 10 ubezpieczonych w październiku, przychód do 2 mln euro w jednym z dwóch ostatnich lat, brak pracy na rzecz byłego pracodawcy.
  • Od listopada 2024 r. ZUS dostał ponad 3,28 mln wniosków, a budżet pokrył składki za 4,265 mld zł. Pełne zwolnienie dostało 95,3 proc. wnioskodawców.

Ile naprawdę zostaje w kieszeni

W 2026 r. minimalna podstawa składek społecznych dla osób na dużym ZUS to 5652 zł. Od tej kwoty płacisz co miesiąc 1103,27 zł na ubezpieczenie emerytalne, 452,16 zł na rentowe, 138,47 zł na dobrowolne chorobowe i 94,39 zł na wypadkowe, do tego 138,47 zł na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Razem 1926,76 zł z chorobowym albo 1788,29 zł bez niego. Dokładnie tyle za grudzień sfinansuje budżet państwa, jeśli ZUS uwzględni Twój wniosek.

Na preferencyjnym ZUS (podstawa 1441,80 zł przez pierwsze 24 miesiące po uldze na start) kwoty są niższe: 281,44 zł emerytalne, 115,34 zł rentowe, 35,32 zł chorobowe i 24,08 zł wypadkowe, łącznie 456,18 zł. Osoby na małym ZUS plus mają podstawę zależną od dochodu, więc zwolnienie liczy się od ich indywidualnej kwoty.

Dwie rzeczy, które nie znikają. Po pierwsze, składka zdrowotna: w 2026 r. minimalna wynosi 432,54 zł dla osób na zasadach ogólnych i rośnie wraz z dochodem. Po drugie, składki za pracowników i zleceniobiorców. Wakacje dotyczą wyłącznie Twoich własnych ubezpieczeń.

Kto się łapie: cztery warunki z ustawy

Zwolnienie reguluje art. 17a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dodany ustawą z 9 maja 2024 r. Warunki sprawdza się na dzień złożenia wniosku, więc dla wniosku z listopada liczy się głównie październik.

Najwyżej dziesięciu ubezpieczonych. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w październiku, możesz mieć zgłoszonych do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, wypadkowego lub zdrowotnego nie więcej niż dziesięć osób razem z Tobą. ZUS liczy każdego, kto był zgłoszony choćby jeden dzień w miesiącu, więc rotacja zleceniobiorców może Cię wykluczyć. Nie wlicza się osób, które cały miesiąc były na urlopie bezpłatnym, wychowawczym albo pobierały zasiłek macierzyński. Wlicza się natomiast osoby na zasiłku chorobowym.

Przychód do 2 mln euro. Wystarczy, że w jednym z dwóch ostatnich lat, czyli w 2024 albo 2025 r., roczny przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Przelicza się go po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedniego roku: 31 grudnia 2025 r. euro kosztowało 4,2267 zł, więc limit to 8 453 400 zł. Firma bez przychodu w obu latach też spełnia warunek.

Nie dla byłego pracodawcy. W 2025 r. i w 2026 r. do dnia złożenia wniosku nie możesz wykonywać dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które robiłeś u niego na etacie w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej. To ten sam warunek, który blokuje preferencyjny ZUS.

Ubezpieczenie z działalności w poprzednim miesiącu. W październiku musiałeś podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu właśnie z tytułu firmy. Jeśli składki płaci za Ciebie etat, a firmę prowadzisz obok, wakacji nie dostaniesz. Zwolnienie z dobrowolnego chorobowego wymaga dodatkowo, żebyś podlegał mu w październiku i w listopadzie.

Zaległości w ZUS nie przeszkadzają: urząd wprost wyjaśnia, że stan rozliczeń nie wpływa na prawo do ulgi. Ulga jest pomocą de minimis, więc musisz mieścić się w limicie 300 tys. euro z trzech lat i podać we wniosku dotychczasową pomoc. Z wakacji mogą skorzystać także komornicy sądowi.

Wniosek RWS: pięć minut w eZUS, zero papieru

Wniosek składa się wyłącznie przez profil płatnika w eZUS, w kreatorze RWS. Od 26 czerwca 2026 r. obowiązuje wersja 3.0 formularza z nowym polem „Wersja PKD”, w którym zaznaczasz, czy używasz klasyfikacji PKD 2007, czy PKD 2025. Dane płatnika system pobiera sam, a jako miesiąc zwolnienia podpowiada następny po złożeniu wniosku. Podpisujesz profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo profilem PUE. Może to zrobić również pełnomocnik zgłoszony na formularzu ZUS PEL.

We wniosku składasz oświadczenia o spełnieniu warunków pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dopóki ZUS go nie rozstrzygnie, możesz wniosek wycofać albo poprawić. Po rozstrzygnięciu już nie. Jeśli czegoś brakuje, ZUS wzywa do uzupełnienia w terminie co najmniej 7 dni. Standardowy czas rozpatrzenia to miesiąc, w trudniejszych przypadkach dwa.

Pozytywne rozstrzygnięcie nie jest decyzją, tylko informacją na Twoim profilu, a powiadomienie przychodzi mailem lub SMS-em. Decyzję ZUS wydaje dopiero wtedy, gdy odmawia w całości albo w części. Od takiej decyzji masz miesiąc na odwołanie do sądu okręgowego.

Styczeń: dokumenty za grudzień bez składek, ale nie bez pracy

Największa pułapka wakacji to przekonanie, że za zwolniony miesiąc nie trzeba nic wysyłać. Trzeba. Do 20 stycznia składasz komplet rozliczeniowy za grudzień: deklarację ZUS DRA i raporty ZUS RCA. Jeden raport pokazuje składki finansowane przez budżet państwa i ma specjalny kod: 05 14 dla dużego ZUS, 05 74 dla preferencyjnego, 05 94 dla małego ZUS plus. Drugi raport ze zwykłym kodem działalności zawiera składkę zdrowotną. Jeśli zatrudniasz ludzi, dochodzą raporty za nich. Fundusz Pracy za siebie w tym miesiącu pomijasz.

Dokumenty z wakacyjnymi kodami wysyłasz dopiero po pozytywnym rozstrzygnięciu. Jeśli ZUS nie zdąży odpowiedzieć do terminu rozliczenia, składasz komplet na zwykłych zasadach, a po informacji o zwolnieniu robisz korektę. Gdy nie wyślesz nic, ZUS sporządzi dokumenty za Ciebie, ale bez pracowników, co może skończyć się naliczeniem składki zdrowotnej w minimalnej wysokości i bałaganem do prostowania.

Podatkowo sprawa jest prosta: składek, których nie zapłaciłeś, nie odliczasz ani nie wrzucasz w koszty, a kwota sfinansowana przez budżet jest zwolniona z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 160 ustawy o PIT, także u ryczałtowców. Podstawą wymiaru za zwolniony miesiąc jest najniższa obowiązująca Cię kwota, więc jeśli dobrowolnie deklarujesz wyższą podstawę pod przyszły zasiłek, za grudzień wraca ona do minimum. Ciągłość ubezpieczenia zostaje zachowana, a okres liczy się do emerytury.

Co z tego dla Ciebie

  1. Otwórz eZUS i sprawdź, czy w 2026 r. nie korzystałeś już z ulgi. Przysługuje raz w roku kalendarzowym, a niewykorzystana przepada.
  2. Policz osoby zgłoszone w październiku, łącznie z tymi, które odeszły po jednym dniu. Jeśli wyszło jedenaście, listopadowy wniosek odpadnie i w tym roku ulgi już nie będzie.
  3. Złóż wniosek RWS w pierwszym tygodniu listopada, nie 30 listopada. Dasz ZUS czas na wezwanie do uzupełnienia i rozstrzygnięcie przed styczniowym rozliczeniem.
  4. Zapisz w kalendarzu 20 stycznia 2027 r. z notatką: DRA plus RCA z kodem 05 14, zdrowotna normalnie. Biuru rachunkowemu wyślij informację o zwolnieniu od razu, gdy pojawi się na profilu.
  5. Zdecyduj, na co pójdzie 1926,76 zł: w styczniu płacisz też pierwsze wyższe składki za 2027 r., więc najrozsądniej potraktować tę kwotę jako poduszkę na nowy ZUS, a nie jako premię.

Źródła

  1. api.sejm.gov.pl, ustawa z 9.05.2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2024 poz. 863): art. 17a, 17b, 18d, 36d, 36e, 47 ust. 2fa oraz art. 3 (PIT)
  2. biznes.gov.pl, „Uzyskaj miesięczne zwolnienie z opłacania składek ZUS w ramach wakacji składkowych”
  3. zus.pl, „Wakacje składkowe. Pytania i odpowiedzi”
  4. zus.pl, „Nowe wysokości składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 r.”
  5. zus.pl (informacja prasowa ZUS z 6.07.2026, kopia na stronie gminy Ornontowice), „Wakacje składkowe z nowym wnioskiem RWS”
  6. api.nbp.pl, średni kurs euro z 31.12.2025 r.
  7. infakt.pl, 30.10.2026
  8. poradnikprzedsiebiorcy.pl, składki przedsiębiorców 2026

Stan na: 04.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.

O autorze

Emil Sadowy

RedaktorProducent podcastuRealizacja obrazu i dźwięku

Redaktor Wektora Biznesu i producent podcastu, w którym przedsiębiorcy opowiadają, jak naprawdę wygląda prowadzenie firmy. Odpowiada też za realizację obrazu i dźwięku, więc każdą rozmowę zna od kamery, mikrofonu i montażu. W tekstach szuka tego samego co w podcaście: konkretu, liczb i historii, z których da się coś wyciągnąć dla własnej firmy.