Premia 1000 zł? Pracownik dostanie tylko 681 zł
Firmę kosztuje to 1205 zł. Trzy drogi do grudniowego bonusu w małej firmie i co ustalić do listopadowej listy płac.
Właścicielka sklepu z sześcioma osobami na etacie chce dać każdemu „tysiąc na święta”. Pytanie brzmi: tysiąc czego? Jeśli wpisze 1000 zł do listy płac, pracownik zobaczy na koncie 681 zł, a firma zapłaci 1205 zł. Jeśli chce, żeby każdy dostał równo 1000 zł na rękę, musi przygotować blisko 1770 zł na osobę. Pokazujemy trzy drogi do grudniowego bonusu i co trzeba ustalić jeszcze w listopadzie.
W skrócie
- Premia pieniężna to zwykłe wynagrodzenie: od 1000 zł brutto odchodzi 13,71 proc. składek, 9 proc. zdrowotnej i 12 proc. zaliczki PIT. Pracownik dostaje ok. 681 zł, firma dokłada do brutto jeszcze 20,48 proc. składek po swojej stronie.
- Świadczenie z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jest bez składek ZUS, a do 1000 zł rocznie także bez PIT. Warunek: fundusz istnieje, regulamin ma kryterium socjalne, a kwoty różnią się w zależności od sytuacji pracownika. Bon z funduszu traci zwolnienie z PIT.
- Rok temu premie świąteczne planowała co piąta firma, a typowy budżet to 100–300 zł na osobę. Decyzję podejmij do zamknięcia listopadowej listy płac: wypłata za grudzień może trafić na konta dopiero w styczniu.
Skąd te liczby: 1000 zł brutto krok po kroku
Premia wpisana do listy płac jest przychodem ze stosunku pracy. Obowiązują ją te same składki, co pensję. Pracownik finansuje połowę składki emerytalnej (9,76 proc.), część rentowej (1,5 proc.) i całą chorobową (2,45 proc.), razem 13,71 proc. Od 1000 zł to 137,10 zł. Od reszty, 862,90 zł, liczy się 9 proc. składki zdrowotnej: 77,66 zł. Zaliczka na PIT to 12 proc. tej samej podstawy, bo kwotę wolną i koszty uzyskania „zużywa” już zwykła pensja. Wychodzi 104 zł. Na rękę zostaje 681,24 zł.
Firma dokłada drugą połowę emerytalnej (9,76 proc.), większą część rentowej (6,5 proc.), wypadkową (w firmie do dziewięciu ubezpieczonych 1,67 proc.), Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym (2,45 proc.) i FGŚP (0,10 proc.). Razem 20,48 proc., czyli 204,80 zł. Koszt premii to 1204,80 zł. Jeśli pracownik jest w PPK, dochodzi 1,5 proc. wpłaty pracodawcy (15 zł), a jemu z wypłaty schodzi jeszcze 2 proc. (20 zł).
Odwróćmy rachunek. Żeby na koncie pracownika pojawiło się równo 1000 zł, premia brutto musi wynosić ok. 1467 zł, a całkowity koszt firmy ok. 1767 zł. Dla sześcioosobowego zespołu to różnica między 6000 zł a 10 600 zł. To właśnie ta różnica sprawia, że „tysiąc na święta” trzeba zaplanować, a nie obiecać.
Droga druga: fundusz socjalny, czyli bonus bez składek
Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) muszą tworzyć pracodawcy, którzy 1 stycznia zatrudniali co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełne etaty. Firma poniżej 50 etatów nie musi, ale może: ustawa pozwala jej tworzyć fundusz dobrowolnie, do wysokości odpisu podstawowego. W 2026 r. ten odpis to 37,5 proc. przeciętnego wynagrodzenia z drugiego półrocza 2025 r., czyli 2943,23 zł na etat. Mała firma może wpłacić mniej.
Co to daje? Świadczenia finansowane z funduszu na cele socjalne nie wchodzą do podstawy składek ZUS. W PIT pieniądze i świadczenia rzeczowe z funduszu są wolne od podatku do 1000 zł rocznie na pracownika. Zapomoga świąteczna 1000 zł z ZFŚS kosztuje więc firmę 1000 zł, a pracownik dostaje 1000 zł. Z listy płac ta sama kwota na rękę kosztowałaby ok. 1767 zł.
Są trzy haczyki. Po pierwsze, fundusz ma własny regulamin, a przyznawanie świadczeń zależy od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika. „Każdemu po równo” nie przejdzie: kwoty muszą się różnić, zwykle według progów dochodu w rodzinie, na podstawie oświadczeń. Po drugie, zwolnienie z PIT nie obejmuje bonów, talonów i innych znaków wymiennych na towary lub usługi. Bon z funduszu jest bez ZUS, ale z podatkiem. Po trzecie, 1000 zł to limit roczny: jeśli pracownik dostał już z funduszu dopłatę do wakacji, część prezentu świątecznego będzie opodatkowana.
Droga trzecia: paczka albo bon ze środków firmy
Wiele małych firm nie ma funduszu i kupuje paczki, karty podarunkowe albo organizuje wigilię z kieszeni firmy. Z punktu widzenia składek i podatku prezent kupiony ze środków obrotowych jest tym samym, co premia: jego wartość dolicza się do przychodu pracownika i do podstawy składek. Karta podarunkowa o wartości 300 zł oznacza dla pracownika ok. 96 zł potrąceń z grudniowej pensji, a dla firmy ok. 61 zł składek ponad cenę karty.
Rok temu, według badania „Plany Pracodawców” Randstad z grudnia 2025 r., premie bożonarodzeniowe planowało 20 proc. firm, firmowe wigilie 21 proc., upominki 13 proc., a bony 10 proc. Najczęstszy budżet to 100–200 zł na osobę (21 proc. firm) albo 200–300 zł (19 proc.). Powyżej 500 zł dawała co dziesiąta firma. Niemal wszystkie firmy, które wypłacają premie lub bony (97 proc.), obejmują nimi wszystkich pracowników, a połowa daje każdemu tyle samo. Te same firmy ostrożnie patrzyły na podwyżki: planowało je 39 proc., o 8 pkt proc. mniej niż rok wcześniej.
Nagroda, premia czy „tak wyszło”: co mówi Kodeks pracy
Jednorazowy bonus najprościej wypłacić jako nagrodę z art. 105 Kodeksu pracy. To świadczenie uznaniowe: pracodawca przyznaje je za wzorowe wypełnianie obowiązków, inicjatywę i wydajność, a odpis zawiadomienia trafia do akt osobowych. Nagroda nie tworzy roszczenia na przyszły rok. Inaczej jest z premią zapisaną w regulaminie wynagradzania lub wprost w umowie z konkretnymi warunkami: jeśli pracownik je spełni, może się jej domagać.
Regulamin wynagradzania jest obowiązkowy od 50 pracowników. Mniejsza firma może go nie mieć, ale wtedy zasady bonusu warto spisać choćby w krótkim komunikacie do zespołu: kto dostaje, za co, kiedy. To chroni przed pytaniem „dlaczego on dostał więcej”, które w małym zespole rozchodzi się szybciej niż opłatek.
Kalendarz: dlaczego listopad, a nie grudzień
Wynagrodzenie płatne z dołu musi trafić do pracownika najpóźniej 10. dnia następnego miesiąca. Jeśli w Twojej firmie pensje za grudzień wychodzą w pierwszych dniach stycznia, premia dopisana do grudniowej listy płac pojawi się na kontach po Nowym Roku. Bonus „na święta” ma sens, gdy wejdzie na listopadową listę płac (wypłata na początku grudnia) albo zostanie wypłacony osobno w grudniu, co dla biura rachunkowego oznacza dodatkową listę i dodatkowe deklaracje.
Fundusz socjalny wymaga jeszcze więcej czasu: regulaminu, wpłaty na osobny rachunek i oświadczeń pracowników o sytuacji materialnej. Jeśli nie masz go dziś, na te święta zdążysz raczej z premią albo paczką. Fundusz to raczej plan na 2027 r.
Co z tego dla Ciebie
- Zdecyduj, czy obiecujesz kwotę brutto czy na rękę. Od 1000 zł brutto pracownik dostaje ok. 681 zł; równe 1000 zł na rękę kosztuje firmę ok. 1767 zł. Policz to dla całego zespołu, zanim cokolwiek ogłosisz.
- Sprawdź, czy masz ZFŚS albo czy chcesz go mieć w 2027 r. Poniżej 50 etatów to decyzja dobrowolna, ale z regulaminem, kryterium socjalnym i osobnym rachunkiem. Zapomoga do 1000 zł rocznie z funduszu jest bez składek i bez PIT, bon z funduszu bez składek, ale z PIT.
- Paczkę, kartę podarunkową i wigilię finansowane z kasy firmy rozliczaj jak premię: ich wartość wchodzi do przychodu pracownika i do podstawy składek.
- Wypłacaj jako nagrodę z art. 105 Kodeksu pracy, jeśli nie chcesz tworzyć stałego zobowiązania. Spisz zasady, nawet jeśli regulamin wynagradzania Cię nie obowiązuje.
- Ustal z biurem rachunkowym termin: listopadowa lista płac (wypłata na początku grudnia) albo osobna lista w grudniu. Grudniowa lista płacona w styczniu to prezent po świętach.
Źródła
- randstad.pl: Plany Pracodawców, 52. edycja: co piąty pracodawca deklaruje premie na Boże Narodzenie (9 grudnia 2025 r.)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 350 (art. 16 i 22)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 257 (art. 28)
- grantthornton.pl: Składka wypadkowa: wyzwania na 2026 r. (18 lutego 2026 r.)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa budżetowa na rok 2026, Dz.U. 2026 poz. 62 (art. 25–27: Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, FGŚP)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2024 poz. 146 (art. 79 i 81)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 21 ust. 1 pkt 67, art. 22, art. 27)
- api.sejm.gov.pl: Rozporządzenie w sprawie zasad ustalania podstawy wymiaru składek, t.j. Dz.U. 2023 poz. 728 (§ 2 ust. 1 pkt 19)
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 288 (art. 3, 5 i 8)
- stat.gov.pl: Obwieszczenie Prezesa GUS z 19 lutego 2026 r. o przeciętnym wynagrodzeniu w 2025 r. i w II półroczu 2025 r.
- api.sejm.gov.pl: Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 427 (art. 26 i 27)
- api.sejm.gov.pl: Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 77[2], 85 i 105)
Stan na: 04.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.





