Sprzedajesz bony na święta? Uważaj, kiedy płacisz VAT
Od bonu jednego przeznaczenia VAT płacisz już przy sprzedaży, od bonu różnego przeznaczenia dopiero przy odbiorze. Co z kartą, po którą nikt nie wrócił, i dlaczego punkty lojalnościowe to nie bon.
Karta podarunkowa to dla małego sklepu, salonu czy restauracji najprostszy sposób, by klient zapłacił dziś, a towar odebrał po świętach. Problem w tym, że fiskus widzi w niej dwa różne instrumenty: bon jednego przeznaczenia, od którego VAT płacisz już przy sprzedaży karty, i bon różnego przeznaczenia, od którego płacisz dopiero przy realizacji. Sprawdziliśmy w ustawie o VAT, w interpretacjach i w wyroku TSUE z marca, czym się różnią, co nabić na kasę i co z pieniędzmi z kart, po które nikt nie wrócił.
W skrócie
- Bon jednego przeznaczenia to taki, przy którym w chwili sprzedaży znasz miejsce dostawy i kwotę VAT. Jego sprzedaż jest już dostawą: paragon i VAT w dniu wydania karty, a przy odbiorze towaru nie wystawiasz drugiego paragonu.
- Bon różnego przeznaczenia, na przykład karta na cały asortyment ze stawkami 23 i 8 proc., nie podlega VAT przy sprzedaży. Podatek i paragon pojawiają się dopiero, gdy klient wymienia kartę na towar. Jeśli nie wróci, VAT nie powstaje, ale według fiskusa przychód w PIT i CIT tak, w dniu upływu ważności.
- TSUE orzekł 5 marca 2026 r., że punkty lojalnościowe wymieniane na dodatkowe towary przy kolejnym zakupie nie są bonem, bo sprzedawca nie ma obowiązku przyjąć ich jako zapłaty. Rabat na przyszłe zakupy to też nie bon.
Dwa rodzaje bonów według ustawy o VAT
Przepisy o bonach obowiązują od 1 stycznia 2019 r. i wdrażają unijną dyrektywę. Ustawa o VAT definiuje bon jako instrument, który sprzedawca ma obowiązek przyjąć jako zapłatę lub część zapłaty za towar albo usługę, przy czym towary, usługi albo lista sprzedawców są wskazane w samym bonie lub w regulaminie. Karta podarunkowa z kwotą do wykorzystania w Twoim sklepie spełnia tę definicję.
Dalej ustawa dzieli bony na dwie grupy. Bon jednego przeznaczenia to taki, w którym w chwili emisji, czyli pierwszego wprowadzenia do obrotu, znane są miejsce dostawy i kwota VAT. Przykład: voucher na konkretny masaż w Twoim salonie albo karta do sklepu, w którym wszystko ma stawkę 23 proc. Bon różnego przeznaczenia to każdy inny bon. Przykład: karta na dowolne zakupy w delikatesach, gdzie część towarów ma 23 proc., część 8 proc., a część 5 proc., albo karta sieci, która działa w kilku krajach.
Bon jednego przeznaczenia: VAT w dniu sprzedaży karty
Przy bonie jednego przeznaczenia ustawa uznaje sam transfer bonu, czyli jego sprzedaż, za dostawę towaru lub wykonanie usługi. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą transferu. Mówiąc prosto: klient płaci za kartę 200 zł w grudniu, Ty w grudniowym JPK wykazujesz sprzedaż ze stawką właściwą dla tego, co karta obejmuje, i nabijasz ją na kasę fiskalną, bo sprzedaż osobie prywatnej podlega ewidencji na kasie. Gdy obdarowany przychodzi w styczniu po towar, faktyczne wydanie towaru w części pokrytej bonem nie jest już odrębną transakcją. Drugiego paragonu nie wystawiasz. W interpretacji z 2019 r. Dyrektor KIS dopuścił wydanie wtedy dokumentu niefiskalnego, który pokazuje, co i za ile klient odebrał.
Ta prostota ma cenę. Jeśli klient karty nigdy nie zrealizuje, VAT zapłacony przy jej sprzedaży zostaje w urzędzie. Dostawa w świetle ustawy już się odbyła.
Bon różnego przeznaczenia: VAT dopiero przy odbiorze towaru
Przy bonie różnego przeznaczenia jest odwrotnie. Wcześniejszy transfer bonu nie podlega VAT. Opodatkowane jest dopiero faktyczne przekazanie towaru lub wykonanie usługi w zamian za bon. Dlatego sprzedaży takiej karty nie nabijasz na kasę: paragon wystawiasz w dniu, w którym klient wymienia ją na zakupy, i wtedy stosujesz stawki właściwe dla tego, co naprawdę wziął. Tak w 2020 r. potwierdził Dyrektor KIS.
Ustawa mówi też, jak policzyć podstawę opodatkowania. Przy realizacji w całości jest nią kwota zapłacona za bon pomniejszona o VAT od wydanych towarów. Przy realizacji w części liczysz odpowiednią część tej kwoty. Przykład: klient kupił kartę za 200 zł i wziął za nią kosmetyki ze stawką 23 proc. za 100 zł oraz herbatę ze stawką 8 proc. za 100 zł. Z pierwszej setki VAT to 18,70 zł, z drugiej 7,41 zł, a reszta to Twoja sprzedaż netto. Gdyby to był bon jednego przeznaczenia, cały VAT policzyłbyś w grudniu, nie wiedząc jeszcze, co klient wybierze. Dlatego właśnie karta na mieszany asortyment nie może być bonem jednego przeznaczenia: kwota podatku nie jest znana w chwili emisji.
Co z kartą, po którą nikt nie wrócił
Z VAT sprawa jest jasna. Przy bonie różnego przeznaczenia bez dostawy nie ma podatku, więc niewykorzystana karta albo niewykorzystana reszta na karcie nie podlega VAT. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji z 2 lutego 2022 r. i podobnie w interpretacji z 2023 r. Pieniądze zostają u Ciebie bez VAT.
Z podatkiem dochodowym jest inaczej i tu trzeba uważać, bo to linia interpretacyjna, a nie zapis w ustawie. Według interpretacji KIS przychód ze sprzedaży bonu powstaje przy jego realizacji, a jeśli bon nie zostanie wykorzystany lub zostanie wykorzystany częściowo, przychód z niewykorzystanej części powstaje w dniu upływu terminu ważności. Karty sprzedane w grudniu z rocznym terminem dadzą więc przychód najpóźniej w grudniu przyszłego roku, a te z poprzednich świąt właśnie teraz. Jeśli masz sporo takich kart, wpisz ich wygaśnięcie do kalendarza, bo bez tego przychód ucieknie z zaliczki.
Termin ważności: ustalasz go sam, ale nie dowolnie
Polskie przepisy nie mówią, jak długo karta ma być ważna. Termin wpisujesz w regulaminie. Granicą są jednak dobre obyczaje i przepisy o klauzulach niedozwolonych. W 2020 r. Dziennik Gazeta Prawna opisał wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku: klient kupił w grudniu 2016 r. kartę za 100 zł ważną rok, po dwóch latach poprosił o jej aktywację, a sieć odmówiła, powołując się na regulamin. Sąd uznał zapis, że po upływie ważności pieniądze przepadają, za niedozwolony i nakazał zwrot 100 zł z odsetkami. W chwili opisania wyrok nie był prawomocny. To orzeczenie jednego sądu w jednej sprawie, ale pokazuje kierunek: krótki termin i zero elastyczności to ryzyko sporu, a przy małym sklepie także ryzyko opinii w Google.
Naszym zdaniem rozsądne minimum to 12 miesięcy i jasna informacja na karcie oraz w regulaminie: do kiedy, w których punktach, czy można dopłacić i czy wydajesz resztę. Im mniej niespodzianek, tym mniej reklamacji w styczniu.
Punkty lojalnościowe i rabaty: TSUE mówi, że to nie bony
Trybunał Sprawiedliwości UE 5 marca 2026 r. rozstrzygnął spór szwedzkiego fiskusa ze sklepem kosmetycznym Lyko. Klienci zbierali punkty naliczane od kwoty zakupów i mogli je wymienić na dodatkowe towary, ale tylko przy kolejnym zakupie. Trybunał uznał, że takie punkty nie są bonem w rozumieniu dyrektywy, bo sprzedawca nie ma obowiązku przyjąć ich jako zapłaty. Skoro nie są bonem, nie są ani bonem jednego, ani różnego przeznaczenia. Trybunał dodał, że poza definicją zostają też instrumenty dające tylko zniżkę przy późniejszym zakupie, bez prawa do otrzymania towaru.
Dla Ciebie znaczy to tyle: kod rabatowy „minus 20 zł przy następnych zakupach” i punkty w programie lojalnościowym rozliczasz jak rabat w chwili ich użycia, bez zasad dla bonów. Kartę przedpłaconą z kwotą, którą musisz przyjąć jako zapłatę, rozliczasz jak bon. Jeśli w sklepie masz oba mechanizmy, opisz je w regulaminie osobno, żeby księgowa wiedziała, który jest który.
Co z tego dla Ciebie
- Zdecyduj, co sprzedajesz: kartę na jedną usługę albo asortyment o jednej stawce (bon jednego przeznaczenia) czy kartę na wszystko (bon różnego przeznaczenia). Od tego zależy, czy paragon i VAT są w grudniu, czy przy realizacji.
- Ustaw kasę i program sprzedażowy tak, by bon jednego przeznaczenia nabijał się przy sprzedaży karty, a bon różnego przeznaczenia dopiero przy wymianie na towar. Pomyłka w drugą stronę to podwójny VAT albo jego brak.
- Prowadź ewidencję wydanych kart z numerem, kwotą, datą sprzedaży i terminem ważności. Z niej policzysz przychód z kart niewykorzystanych w dniu wygaśnięcia i odpowiesz klientowi, ile mu zostało.
- Wpisz do regulaminu termin ważności co najmniej 12 miesięcy, zasady dopłaty i reszty oraz listę punktów. Daj go klientowi przy sprzedaży karty i opublikuj w sklepie internetowym.
- Kody rabatowe i punkty lojalnościowe trzymaj z dala od zasad dla bonów. Po wyroku TSUE to rabat, nie bon, więc rozliczasz go przy zakupie, który obniża.
Źródła
- api.sejm.gov.pl, ustawa o podatku od towarów i usług, tekst ujednolicony (art. 2 pkt 41–45, art. 8a, 8b, 19a ust. 1a i 4a, 29a ust. 1a i 1b, 111 ust. 1)
- eli.gov.pl, ustawa z 22.11.2018 r. wprowadzająca przepisy o bonach (Dz.U. 2018 poz. 2433)
- eur-lex.europa.eu, wyrok TSUE z 5.03.2026 r., C-436/24 Skatteverket przeciwko Lyko Operations AB
- dlapiper.com, omówienie wyroku C-436/24
- poradnikprzedsiebiorcy.pl, sprzedaż bonów przez kasę fiskalną, interpretacje KIS z 8.11.2019 i 22.07.2020
- ifirma.pl, rozliczanie bonów niewykorzystanych, interpretacje KIS z 2.02.2022 i 2021 r.
- poradnikprzedsiebiorcy.pl, niezrealizowane bony różnego przeznaczenia a VAT
- forsal.pl, DGP o wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku w sprawie niewykorzystanej karty (16.06.2020)
- bezprawnik.pl, karta podarunkowa a termin ważności i dobre obyczaje
Stan na: 10.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.





