92 proc. przewoźników czeka na zapłatę. Sprawdź swojego
Długi firm transportowych wzrosły do 1,32 mld zł. Jak sprawdzić przewoźnika w rejestrze GITD i BIG, zanim oddasz mu towar, i jak mały przewoźnik broni się przed zatorem.
W Krajowym Rejestrze Długów jest już 23 738 firm transportu drogowego z zaległościami na 1,32 mld zł, a 92 proc. przewoźników dostaje pieniądze po terminie. Przed grudniowym szczytem przewozów to problem obu stron: firmy, która zleca transport, i małego przewoźnika, który jedzie za własne pieniądze i czeka na przelew. Sprawdziliśmy, co można zweryfikować za darmo przed załadunkiem i co wpisać do zlecenia, żeby nie dokładać się do cudzego długu.
W skrócie
- KRD (3.11): 1,32 mld zł zaległości, 23 738 dłużników, o 716 więcej niż rok temu, średnio 55,7 tys. zł na firmę. Dwie trzecie dłużników to jednoosobowe działalności z długiem blisko 750 mln zł.
- Zlecasz transport: w bezpłatnym rejestrze GITD sprawdzisz zezwolenie przewoźnika, datę jego wydania, liczbę pojazdów i status licencji wspólnotowej. Dane firmy w biurze informacji gospodarczej możesz pobrać bez jej zgody.
- Wozisz: termin zapłaty w umowie nie może przekraczać 60 dni, odsetki za opóźnienie to 13,75 proc. rocznie bez wezwania, do tego 40, 70 albo 100 euro rekompensaty. Roszczenia o zapłatę za przewóz krajowy przedawniają się po roku.
Co pokazuje raport KRD
Krajowy Rejestr Długów podał 3 listopada dane za październik. Firmy zajmujące się transportem drogowym towarów mają 1,32 mld zł zaległości, o 26 mln zł więcej niż rok wcześniej. Dłużników jest 23 738, o 716 więcej niż w październiku 2025 r. Liczba zadłużonych firm rośnie szybciej (o 3,1 proc.) niż wartość długu (o 2 proc.), więc przeciętny dług lekko spadł: do 55,7 tys. zł, o ok. 600 zł mniej niż przed rokiem. Problem nie robi się głębszy, robi się szerszy.
KRD przytacza też dane IRU, czyli Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego. Od kwietnia do czerwca 2026 r. ceny jednorazowych zleceń w Europie poszły w górę o ok. 11 proc. wobec poprzedniego kwartału, kontrakty długoterminowe o ok. 6 proc., a olej napędowy w Unii zdrożał średnio o 12 proc. Podwyżki stawek idą więc głównie na paliwo. Przewoźnik z kontraktem bez klauzuli paliwowej wozi po starej cenie i różnicę dokłada z własnej kieszeni, dopóki nie wynegocjuje nowej stawki.
Rynek się kurczy. Według danych Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, które cytuje KRD, pod koniec lipca licencję na transport międzynarodowy miało 43 280 polskich firm, o 644 mniej niż na koniec 2025 r. W badaniu Rzetelnej Firmy 48 proc. przewoźników nie planowało żadnych działań rozwojowych.
Kto komu jest winien
Najwięcej, bo 884,6 mln zł, przewoźnicy zalegają bankom, leasingodawcom, ubezpieczycielom i firmom, które skupiły długi (KRD liczy je razem jako sektor finansowo-ubezpieczeniowy). Branży paliwowej, czyli dostawcom paliw i operatorom kart flotowych, są winni kolejne 241,2 mln zł. Te dwie grupy to 85 proc. całego długu branży. Największą grupą dłużników są jednoosobowe działalności: 15 194 firm, niemal dwie trzecie wszystkich, z długiem blisko 750 mln zł. Rekordzista w tej grupie, przewoźnik z powiatu otwockiego, ma do spłaty blisko 7 mln zł. Największy dług w branży, 7,6 mln zł, ma spółka z Nowego Tomyśla.
Długi skupiają się w trzech województwach. Na Mazowszu 4608 zadłużonych firm ma 260,6 mln zł zaległości, niemal jedną piątą całości. Dalej jest Śląsk z 190,1 mln zł i Wielkopolska ze 180,5 mln zł. Te trzy regiony odpowiadają za prawie połowę długu polskich przewoźników. Najwyższy przeciętny dług ma firma ze Śląska: 67,3 tys. zł, najniższy z Podkarpacia: 38,6 tys. zł.
Druga strona medalu: przewoźnicy sami czekają na 170 mln zł, które wisi u 9292 ich dłużników. Firmy handlowe są im winne 54,4 mln zł, inne firmy transportowe i magazynowe 46,6 mln zł, przemysł 24,5 mln zł, a budownictwo 17,4 mln zł. Z badania Keralla Research dla Bibby Financial Services z września, które cytuje KRD, wynika, że 92 proc. firm transportowych dostaje zapłatę po terminie, a typowa kwota, na którą czekają (mediana), urosła w rok o 14,5 tys. zł: z 75,5 tys. do 90 tys. zł. W transporcie paliwo, pensje kierowców i leasing płaci się przed przychodem, więc kilka spóźnionych faktur wystarczy, żeby przewoźnik sam przestał płacić. Tak zator wędruje dalej po łańcuchu.
Zlecasz transport: trzy sprawdzenia przed załadunkiem
Jeśli Twój sklep albo zakład wysyła w grudniu więcej palet niż zwykle i szukasz nowego przewoźnika, zacznij od rejestru, którego nie da się podrobić. Ustawa o transporcie drogowym tworzy Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego (KREPTD), prowadzony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Są w nim trzy ewidencje: firm z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika, poważnych naruszeń oraz osób, które utraciły prawo do kierowania operacjami transportowymi. Dane o przewoźniku są jawne i dostępne bezpłatnie w internecie: nazwa i adres firmy, NIP, rodzaj i numer zezwolenia, data jego udzielenia, liczba pojazdów objętych zezwoleniem, a także numer, rodzaj i status licencji wspólnotowej. Jeśli firma, która oferuje Ci tanie „auto na jutro”, nie ma wpisu albo ma zezwolenie sprzed tygodnia i jeden pojazd, wiesz, z kim rozmawiasz.
Drugie sprawdzenie to biuro informacji gospodarczej. Dane o długach firmy biuro ujawnia podmiotowi, który ma z nim umowę, i nie potrzebuje do tego zgody sprawdzanej firmy. Upoważnienie jest wymagane tylko wobec konsumenta i jest ważne najwyżej 60 dni. Pamiętaj o drugiej stronie tego przepisu: informacje, które dostaniesz z biura, musisz usunąć w ciągu 90 dni. Skoro w samym KRD jest prawie 24 tys. zadłużonych przewoźników, jedno zapytanie przed pierwszym zleceniem to tania polisa.
Trzecie sprawdzenie zrób po ludzku: poproś o aktualną polisę OC przewoźnika (OCP) i spójrz, czy suma gwarancyjna pokrywa wartość Twojego ładunku, a kierowca ma przy załadunku ten sam numer rejestracyjny, który podano w zleceniu. Nie zamawiaj też transportu wyłącznie przez komunikator: zlecenie z danymi firmy, trasą, terminem i stawką to dokument, który przyda się, gdy coś pójdzie nie tak.
Wozisz: zlecenie, które Cię chroni
Jeśli to Ty jesteś przewoźnikiem, Twoją tarczą jest ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Termin zapłaty między firmami nie może przekraczać 60 dni od doręczenia faktury. Od dnia po terminie, bez żadnego wezwania, należą Ci się odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych: w drugim półroczu 2026 r. to 13,75 proc. rocznie. Do każdej spóźnionej faktury dochodzi rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 euro przy kwocie do 5000 zł, 70 euro od 5000 do 50 000 zł i 100 euro powyżej. Policzmy: fracht za 12 000 zł zapłacony 45 dni po terminie to ok. 203 zł odsetek plus 70 euro rekompensaty. Jak to wyegzekwować bez zrywania relacji, opisaliśmy w tekście o procedurze dla małej firmy, a jak nie czekać na przelew, w tekście o faktoringu.
Dwie rzeczy są typowe dla transportu. Pierwsza to klauzula paliwowa: zapis, że stawka zmienia się wraz z ceną oleju napędowego według ustalonego wskaźnika. KRD wprost wskazuje, że brak tej klauzuli w umowach długoterminowych to jeden z powodów, dla których przewoźnicy dokładają do zleceń. Druga to krótki zegar na dochodzenie pieniędzy. W przewozie krajowym, do którego stosuje się Prawo przewozowe, roszczenia przedawniają się z upływem roku. Dla roszczeń o zapłatę rok liczy się od dnia, w którym zapłata powinna była nastąpić. Faktura za grudniowy przewóz, o której przypomnisz sobie w styczniu 2028 r., może już nie dać się odzyskać.
Gdy klient nie płaci, masz też narzędzie, które sam znasz z drugiej strony: wpis do biura informacji gospodarczej. Warunki to dług z działalności na co najmniej 500 zł, wymagalny od co najmniej 30 dni, i miesiąc od wysłania wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie. Firmy handlowe, które są winne przewoźnikom 54,4 mln zł, też sprawdzają się nawzajem w tych bazach.
Co z tego dla Ciebie
- Zlecasz przewóz: przed pierwszym zleceniem u nowego przewoźnika sprawdź go w rejestrze GITD (zezwolenie, data, liczba pojazdów, licencja) i w biurze informacji gospodarczej. Zapytanie zajmuje kilka minut, a pamiętaj o usunięciu danych po 90 dniach.
- Poproś o polisę OCP i porównaj sumę gwarancyjną z wartością ładunku. Numer rejestracyjny w zleceniu i przy rampie ma być ten sam.
- Wozisz: w każdej umowie dłuższej niż jeden kurs wpisz klauzulę paliwową z konkretnym wskaźnikiem i termin zapłaty nie dłuższy niż 60 dni, a lepiej krótszy.
- Pilnuj kalendarza: odsetki 13,75 proc. i rekompensata należą się od dnia po terminie, a roszczenia z przewozu krajowego przedawniają się po roku. Zrób w listopadzie przegląd faktur z tego roku, które wciąż czekają.
- Jeśli masz w portfelu klientów z handlu albo budownictwa, czyli branż, które są winne przewoźnikom najwięcej, nie dawaj im w grudniu dłuższych terminów niż innym tylko dlatego, że zamawiają więcej.
Źródła
- krd.pl: komunikat Krajowego Rejestru Długów „Polscy przewoźnicy mają 1,3 mld zł zaległości”, 3.11.2026
- wnp.pl: depesza PAP o raporcie KRD, 3.11.2026
- farmer.pl: depesza PAP, 3.11.2026
- api.sejm.gov.pl: ustawa o transporcie drogowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490, art. 82g, 82h, 82j (KREPTD)
- api.sejm.gov.pl: ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 85, art. 15, 24, 26
- api.sejm.gov.pl: ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790, art. 7 i 10
- eli.gov.pl: obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22.06.2026 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, M.P. poz. 642
- api.sejm.gov.pl: Prawo przewozowe, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1262, art. 77
- wektorbiznesu.pl: Klient nie płaci? Odsetki 13,75 proc., 40 euro rekompensaty i wpis do BIG
- wektorbiznesu.pl: Faktoring przed końcem roku
Stan na: 04.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną.





