Duży ZUS 2052,15 zł, preferencyjny 469,85 zł. Ile zapłacisz od stycznia i co zrobić w listopadzie

Duży ZUS: 2052,15 zł, ale na razie z projektu

Pełne składki społeczne przedsiębiorcy liczy się od podstawy równej 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok. Ta prognoza nie pochodzi z GUS, tylko z ustawy budżetowej. W tym roku wynosi 9420 zł, stąd podstawa 5652 zł i składki 1926,76 zł.

W rządowym projekcie budżetu na 2027 r. (druk sejmowy nr 3150) przeciętna pensja w gospodarce ma wynieść 10 033 zł. Podstawa rośnie więc do 6019,80 zł. Po przeliczeniu według stóp ZUS wychodzi tak: emerytalna 1175,06 zł, rentowa 481,58 zł, wypadkowa 100,53 zł, chorobowa 147,49 zł, Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym 147,49 zł. Razem 2052,15 zł. Bez dobrowolnego chorobowego 1904,66 zł.

W skali roku to 24 625,80 zł zamiast 23 121,12 zł, czyli 1504,68 zł więcej. Dwa zastrzeżenia. Projekt przeszedł w Sejmie dopiero pierwsze czytanie 8 października, więc liczba ma status prognozy. Wypadkowa jest policzona stopą 1,67 proc., tą samą, której ZUS używa w swoich wyliczeniach. Jeśli Twoja stopa jest inna, kwota też będzie inna.

Preferencyjny ZUS: 469,85 zł, tu nic się już nie zmieni

Po sześciu miesiącach ulgi na start, kiedy płacisz tylko zdrowotną, przez kolejne 24 miesiące możesz liczyć składki od podstawy równej 30 proc. płacy minimalnej. Warunek: w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś innej firmy i nie pracujesz dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie.

Płaca minimalna na 2027 r. jest już w Dzienniku Ustaw (poz. 1213): 4950 zł. Podstawa preferencyjna to zatem 1485 zł. Emerytalna wyniesie 289,87 zł, rentowa 118,80 zł, wypadkowa 24,80 zł, chorobowa 36,38 zł. Razem 469,85 zł, a bez chorobowego 433,47 zł. Funduszu Pracy na tej podstawie się nie płaci. W tym roku płacisz 456,18 zł, więc różnica to 13,67 zł miesięcznie.

Zdrowotna: w styczniu jeszcze stare minimum

Ze składką zdrowotną jest pułapka w kalendarzu. Na skali podatkowej, liniowym i IP Box rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia. Minimum liczy się od płacy minimalnej obowiązującej pierwszego dnia tego roku. Dlatego za styczeń 2027 r. najniższa zdrowotna to nadal 432,54 zł. Nowe minimum, 445,50 zł (9 proc. z 4950 zł), obowiązuje od składki za luty.

Na karcie podatkowej podstawą jest płaca minimalna od 1 stycznia, więc 445,50 zł zapłacisz już za styczeń. Na ryczałcie wszystko zależy od przeciętnej pensji w firmach w czwartym kwartale. W tym roku stawki to 498,35 zł przy przychodzie do 60 tys. zł, 830,58 zł do 300 tys. zł i 1495,04 zł powyżej. Kwot na 2027 r. jeszcze nie ma, bo GUS nie podał danych za ostatni kwartał 2026 r.

Zsumujmy najprostszy przypadek, czyli minimalną zdrowotną na skali lub liniowym. Duży ZUS: w styczniu 2484,69 zł, od lutego 2497,65 zł. Preferencyjny: w styczniu 902,39 zł, od lutego 915,35 zł. Przy wyższym dochodzie zdrowotna rośnie, a te sumy razem z nią.

Mały ZUS Plus: składki od dochodu za 2026 r.

Jeśli Twój przychód w tym roku nie przekroczy 120 tys. zł, a firma działała w nim co najmniej 60 dni, możesz w 2027 r. płacić składki społeczne od dochodu. Wzór: roczny dochód dzielisz przez liczbę dni prowadzenia firmy, mnożysz przez 30, a wynik przez 0,5. Podstawa nie może być niższa niż 1485 zł ani wyższa niż 60 proc. prognozowanej pensji, czyli według projektu budżetu 6019,80 zł.

Przykład. Dochód 60 tys. zł za cały rok daje 4931,51 zł miesięcznie, a podstawę 2465,76 zł. Składki: emerytalna 481,32 zł, rentowa 197,26 zł, wypadkowa 41,18 zł, chorobowa 60,41 zł. Razem 780,17 zł. Funduszu Pracy nie ma, bo podstawa jest niższa od płacy minimalnej. To ponad 1270 zł mniej niż na dużym ZUS, do tego zdrowotna jak wyżej.

Od 2026 r. licznik ulgi wyzerowano. Masz 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia firmy, bez względu na to, ile korzystałeś wcześniej. Miesiąc z choćby jednym dniem ulgi liczy się jak pełny. Z ulgi nie skorzystają nowe firmy, osoby na karcie podatkowej zwolnione z VAT i ci, którzy pracują dla obecnego lub byłego pracodawcy w tym samym zakresie.

Tak wyglądały terminy w tym roku. Kto korzystał z ulgi bez przerwy, nie musiał się wyrejestrowywać, podawał tylko przychód, dochód i podstawę w dokumentach rozliczeniowych do 20 lutego. Kto wchodzi do ulgi po przerwie, zgłasza się do końca stycznia. W tym roku ZUS przesunął ten termin na poniedziałek 2 lutego, bo 31 stycznia wypadł w sobotę. W 2027 r. 31 stycznia to niedziela.

Wakacje składkowe: grudzień zamawiasz w listopadzie

Raz w roku możesz wybrać jeden miesiąc bez składek za siebie. Zwolnienie obejmuje emerytalną, rentową, wypadkową, dobrowolną chorobową oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Pokrywa je budżet państwa. Zdrowotną i składki za pracowników płacisz normalnie.

Wniosek RWS składa się wyłącznie przez eZUS i zawsze w miesiącu przed wybranym miesiącem. Za grudzień 2026 r. jest więc tylko listopad. Warunki: w miesiącu przed wnioskiem miałeś zgłoszonych najwyżej 10 osób razem z sobą (ZUS liczy wszystkich zgłoszonych w ciągu miesiąca, więc przy wniosku w listopadzie liczy się październik). Do tego w jednym z dwóch poprzednich lat przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Ulga to pomoc de minimis, więc we wniosku trzeba podać informacje o wcześniejszej takiej pomocy. Zaległości w ZUS nie blokują wniosku.

Ile to daje? Grudzień na dużym ZUS to 1926,76 zł, na preferencyjnym 456,18 zł. Przedsiębiorcy dobrze to wiedzą: w listopadzie 2025 r. ZUS dostał 366 335 wniosków, najwięcej w tamtym roku. Od startu ulgi w listopadzie 2024 r. do końca czerwca 2026 r. wpłynęło ponad 3,28 mln wniosków, a zwolnienia sięgnęły 4,27 mld zł.

Co z tego dla Ciebie

1. Sprawdź w eZUS, czy w 2026 r. korzystałeś już z wakacji składkowych. Jeśli nie i spełniasz warunki, złóż RWS do 30 listopada. Grudzień bez składek to w praktyce zapas gotówki na styczniowe podwyżki.
2. Policz przychód i dochód za 2026 r., zanim zamkniesz rok. Jeśli przychód zmieści się w 120 tys. zł, sprawdź wzorem, czy Mały ZUS Plus da Ci niższą podstawę, i zapisz w kalendarzu termin zgłoszenia na koniec stycznia.
3. Ustaw nowe kwoty przelewów: w styczniu duży ZUS 2052,15 zł albo preferencyjny 469,85 zł plus zdrowotna co najmniej 432,54 zł, od lutego zdrowotna co najmniej 445,50 zł.
4. Jeśli w 2027 r. kończy się Twoje 24 miesiące preferencyjnego ZUS, policz skok do pełnych składek. To ponad 1580 zł miesięcznie więcej, zanim doliczysz zdrowotną.
5. Traktuj 2052,15 zł jako prognozę. Ostateczną kwotę poda ZUS po uchwaleniu ustawy budżetowej. Jeśli zmieni się prognoza płac, zmieni się też Twoja składka.

Stan na: 27.10.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.