Limity na 2027 r. po kursie 4,3770 zł: mały podatnik do 8 754 000 zł, pełne księgi od 10 942 500 zł. Ryczałt czeka na Sejm

Jeden kurs, pięć ustaw

Limity podatkowe w Polsce są zapisane w euro, a płacisz w złotych. Ustawy o PIT, CIT, VAT, o rachunkowości i o ryczałcie każą przeliczać je po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego. W tym roku był to czwartek 1 października i kurs 4,3770 zł. Rok wcześniej euro kosztowało 4,2586 zł, więc wszystkie progi na 2027 r. są o 2,8 proc. wyższe niż na 2026 r.

To dobra wiadomość dla firmy, która rośnie. Jeśli w 2026 r. zbliżyłeś się do progu, w przyszłym roku masz trochę więcej miejsca. Zła wiadomość jest taka, że każdy z tych limitów liczy przychód inaczej. Zanim porównasz swoją sprzedaż z jedną kwotą, sprawdź, o który przychód chodzi.

Mały podatnik: 8 754 000 zł i trzy uprawnienia

Mały podatnik w PIT i CIT to firma, której przychód ze sprzedaży razem z należnym VAT nie przekroczył w poprzednim roku 2 mln euro. Po przeliczeniu i zaokrągleniu do tysiąca złotych daje to na 2027 r. 8 754 000 zł. W 2026 r. próg wynosi 8 517 000 zł, więc różnica to 237 000 zł. Ten sam limit, z tą samą definicją sprzedaży z podatkiem, ma ustawa o VAT.

Co daje ten status? Po pierwsze, zaliczki na podatek dochodowy i rozliczenie VAT co kwartał zamiast co miesiąc, co przy nierównych wpływach poprawia płynność. Po drugie, metodę kasową w VAT. Po trzecie, jednorazową amortyzację: mały podatnik i firma w pierwszym roku działalności mogą od razu wrzucić w koszty maszyny i urządzenia z grup 3–8 klasyfikacji środków trwałych, bez samochodów osobowych, do łącznej wartości 50 tys. euro rocznie. Na 2027 r. to 219 000 zł, o 6 tys. zł więcej niż w tym roku.

Uwaga dla spółek z o.o.: stawka CIT 9 proc. ma dwa warunki. Status małego podatnika liczony po kursie z października to jeden. Drugi to przychody bieżącego roku do 2 mln euro, ale przeliczone po kursie z pierwszego dnia roboczego stycznia 2027 r., którego jeszcze nikt nie zna.

Pełne księgi od 10 942 500 zł

Drugi próg dotyczy księgowości. Osoba fizyczna, spółka cywilna i jawna osób fizycznych oraz spółka partnerska muszą prowadzić księgi rachunkowe, gdy ich sprzedaż towarów i produktów za poprzedni rok, liczona netto, wyniosła co najmniej 2,5 mln euro. Na 2027 r. to 10 942 500 zł, w tym roku 10 646 500 zł. Ustawa o rachunkowości nie każe zaokrąglać, więc kwota jest z dokładnością do pięciuset złotych.

Tu liczy się przychód netto, bez VAT, i tylko ze sprzedaży towarów i produktów. Firma, która sprzedała w 2026 r. towar za 10,5 mln zł netto, zostaje przy podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Ta sama firma z 11 mln zł od stycznia potrzebuje pełnej księgowości, a więc najczęściej innej umowy z biurem rachunkowym i innego oprogramowania. Kto jest pod progiem, może przejść na księgi dobrowolnie, po zawiadomieniu urzędu skarbowego przed początkiem roku.

Ryczałt: 875 400 zł kwartalnie i limit, o którym zdecyduje Sejm

Ustawa o ryczałcie ma dwa progi. Pierwszy to prawo do kwartalnych wpłat: mają je firmy rozpoczynające działalność i te, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 200 tys. euro. Na 2027 r. to 875 400 zł wobec 851 720 zł w tym roku. Ustawa o ryczałcie w ogóle nie zaokrągla, stąd kwota do złotówki.

Drugi próg to prawo do samego ryczałtu. Według obowiązującej ustawy wynosi 2 mln euro, czyli na 2027 r. 8 754 000 zł. I tu zaczyna się część, która jeszcze nie jest prawem. Rządowa nowelizacja PIT, CIT i ryczałtu (druk sejmowy 3147) zastępuje w ustawie kwotę 2 mln euro kwotą 250 tys. euro. Sejm uchwalił ją 22 października, Senat 27 października przyjął ją z poprawkami i ustawa wraca do Sejmu. Senat wykreślił stawkę 17 proc. od nadwyżki ponad 300 tys. euro, ale sam limit 250 tys. euro utrzymał.

Po kursie z 1 października to 1 094 250 zł. Uzasadnienie projektu nie zostawia wątpliwości: o prawie do ryczałtu w 2027 r. zdecyduje przychód z 2026 r., a granicą jest 250 tys. euro. Decyduje więc rok, który właśnie się kończy. Według oceny skutków regulacji w 2024 r. przychody powyżej 250 tys. euro miało 43 tys. ryczałtowców, a powyżej 2 mln euro tylko około 400. Najbliższe posiedzenie Sejmu zaplanowano na 5 i 6 listopada. Po Sejmie ustawę musi jeszcze podpisać prezydent, a wejście w życie zapisano na 1 stycznia 2027 r.

Trzy przychody, trzy progi

Najczęstszy błąd przy limitach to porównywanie jednej liczby z całą tabelą. Mały podatnik liczy sprzedaż brutto, z VAT. Księgi rachunkowe liczą sprzedaż netto, i to tylko towarów i produktów. Ryczałt liczy przychód ryczałtowca według ustawy o ryczałcie. Firma usługowa z obrotem 9 mln zł brutto może być jednocześnie poza limitem małego podatnika i poniżej progu ksiąg, bo netto ma 7,3 mln zł.

Warto też pamiętać, od kiedy liczy się rok. Oświadczenie o wyborze podatku liniowego, rezygnacji z niego albo o wyborze ryczałtu składa się do 20. dnia miesiąca po tym, w którym padł pierwszy przychód w roku. Dla większości firm to 20 lutego, ale firma, która pierwszą fakturę wystawi w styczniu, ma czas tylko do 20 lutego, a nie do końca kwartału. Wybór obowiązuje też w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz.

Co z tego dla Ciebie

1. Wyciągnij z systemu trzy liczby za 2026 r., stan na dziś i prognozę do grudnia: sprzedaż brutto z VAT, sprzedaż netto towarów i produktów oraz przychód z działalności. Porównaj każdą z nich z właściwym progiem: 8 754 000 zł, 10 942 500 zł i 875 400 zł.
2. Jeśli jesteś ryczałtowcem i zbliżasz się do 1 094 250 zł, obserwuj posiedzenie Sejmu 5–6 listopada i umów się z księgową jeszcze w listopadzie. Nowelizacja nie jest jeszcze ustawą, ale jeśli przejdzie, o Twoim ryczałcie w 2027 r. zdecydują przychody z tego roku.
3. Planujesz w 2027 r. kupić maszynę, urządzenie albo wyposażenie z grup 3–8? Sprawdź, czy w 2026 r. mieścisz się w 8 754 000 zł brutto. Status małego podatnika oznacza jednorazową amortyzację do 219 000 zł.
4. Jeśli w 2026 r. przekroczysz 10 942 500 zł netto, już w grudniu dogadaj z biurem rachunkowym zasady pełnych ksiąg: bilans otwarcia, inwentaryzację i program, bo od 1 stycznia nie ma okresu przejściowego.
5. Wpisz do kalendarza 20 lutego 2027 r. jako ostatni dzień na zmianę formy opodatkowania, jeśli pierwszy przychód będzie w styczniu.

Stan na: 29.10.2026. Tekst nie jest poradą prawną ani podatkową.