czwartek, 19 listopada 2026
Rynki dane: TradingView
Wektor Biznesu · Biznes · 7 min czytania

Pracy szuka się 9 miesięcy. Czemu Ty nie masz ludzi?

Bezrobotni szukają pracy średnio 9,2 miesiąca, a 60 proc. firm narzeka na brak kandydatów. Tłumaczymy, skąd ta sprzeczność i jak rekrutować w małej firmie, gdy etaty stoją, a płace rosną.

Bo rynek pracy stanął w miejscu, a nie odwrócił się na Twoją korzyść. Bezrobotni szukają zatrudnienia średnio 9,2 miesiąca, firmy nie tworzą nowych etatów, a mimo to 60 proc. z nich narzeka, że nie może znaleźć odpowiednich ludzi. Sprawdziliśmy, skąd ta sprzeczność i jak mała firma ma dziś rekrutować: bez przepłacania, ale i bez zaniżania stawek.

Młody mężczyzna z teczką dokumentów czeka na rozmowę kwalifikacyjną na krześle w korytarzu biura w kamienicy w Łodzi, żółte ściany, parkiet, światło z okna. Ilustracja: AI

W skrócie

  • Etaty stoją: 82 proc. firm nie planuje zmian zatrudnienia, a do urzędów pracy trafiło o 9,7 proc. mniej ofert niż rok temu.
  • Kandydaci czekają dłużej: szukanie pracy trwa średnio 9,2 miesiąca, a co piąty bezrobotny szuka jej ponad rok.
  • Problem to dopasowanie, nie liczba rąk: firmom brakuje ludzi, którzy sami organizują sobie pracę i dogadują się z innymi.

Dlaczego pracy szuka się dłużej, skoro bezrobocie jest niskie?

Bo gospodarka rośnie, a firmy nie zatrudniają. Produkt krajowy brutto urósł w II kwartale o 4,1 proc., ale przeciętne zatrudnienie w firmach powyżej 9 osób było od stycznia do września o 1,0 proc. niższe niż rok wcześniej (GUS). Przedsiębiorstwa robią więcej tymi samymi ludźmi.

Stopa bezrobocia według badania aktywności ekonomicznej ludności (BAEL, czyli ankiety GUS w gospodarstwach domowych) wyniosła w II kwartale 3,2 proc. To nadal mało, ale rok wcześniej było 2,8 proc., a liczba bezrobotnych urosła do 574 tys. (GUS). Ważniejsze jest to, co dzieje się z tymi ludźmi: szukają pracy średnio 9,2 miesiąca, o około półtora miesiąca dłużej niż rok temu. Udział osób bez pracy od co najmniej 13 miesięcy skoczył do 21,8 proc. z około 16 proc. (PIE).

9,2 mies.trwa szukanie pracy (II kw. 2026)
82 proc.firm nie zmieni zatrudnienia
114,1 tys.ofert w urzędach pracy w III kw.
60 proc.firm nie znajduje odpowiednich ludzi

Polski Instytut Ekonomiczny nazywa to stagnacją. W październikowym badaniu koniunktury 82 proc. firm nie planowało zmian liczby pracowników, a redukcje zapowiadało 9 proc. Wskaźnik prognoz zatrudnienia na IV kwartał spadł do 13,5 pkt proc., najniżej od początku 2021 r.

Firmy nie zwalniają. Firmy po prostu przestały zatrudniać.

Co zrobić, żeby znaleźć ludzi, gdy etaty stoją?

Przestać czekać na idealne CV i zacząć rekrutować pod zadania. Oto pięć kroków, które w małej firmie da się zrobić w tydzień.

  1. Opisz pracę, nie stanowisko. Zamiast „specjalista ds. sprzedaży” napisz, co ta osoba będzie robić w pierwszym miesiącu, z kim i za ile. Widełki w ogłoszeniu odsiewają tych, którym stawka nie pasuje, zanim poświęcisz im godzinę.
  2. Odpowiadaj w ciągu trzech dni. Kandydat, który szuka pracy od dziewięciu miesięcy, wysłał już dziesiątki aplikacji bez odpowiedzi. Szybka wiadomość, nawet odmowna, wyróżnia Cię bardziej niż owocowe czwartki.
  3. Sprawdzaj zadaniem, nie dyplomem. Godzinna próbka pracy (wycena, odpowiedź klientowi, ułożenie grafiku) mówi o samodzielności więcej niż trzy rozmowy.
  4. Nie skreślaj osób z przerwą w CV. Co piąty bezrobotny szuka pracy ponad rok, często nie z własnej winy. Zapytaj w urzędzie pracy, jakie formy wsparcia ma dla pracodawcy, który zatrudni osobę długo bezrobotną albo po pięćdziesiątce.
  5. Policz etat na 2027 r., zanim obiecasz stawkę. Od stycznia płaca minimalna to 4950 zł brutto (Prawo.pl), a od lutego rusza autozapis do PPK. Policzyliśmy to w tekście o autozapisie PPK.
Trzech robotników w pomarańczowych kamizelkach montuje rusztowanie przy budowie domu z cegły pod Lublinem w słoneczny poranek
W budownictwie zatrudnienie spadło w tym roku o 1,4 proc., więc o brygadę na zimę łatwiej niż rok temu. Ilustracja: AI.

Gdzie etaty znikają, a gdzie ich przybywa?

Najwięcej miejsc pracy ubywa w przemyśle i budownictwie, a przybywa w ochronie zdrowia. GUS liczy zatrudnienie w firmach od 10 osób, więc mikrofirm w tych danych nie ma, ale kierunek widać wyraźnie.

SekcjaZatrudnienie I–IX 2026 r.Co to znaczy dla Ciebie
Przetwórstwo przemysłowespadek o 1,6 proc.na rynku są doświadczeni operatorzy i technicy
Budownictwospadek o 1,4 proc.łatwiej o brygadę na zimę niż rok temu
Transport i magazynyspadek o 1,2 proc.kierowcy i magazynierzy odpowiadają na ogłoszenia
Handel i naprawa pojazdówspadek o 0,6 proc.sprzedawców jest więcej, ale najlepsi nie zmieniają pracy

W urzędach pracy w III kwartale pojawiło się 114,1 tys. ofert wobec 126,3 tys. rok wcześniej. Na portalach rekrutacyjnych jest trochę lepiej: według raportu Grant Thornton i Element, cytowanego przez PIE, we wrześniu opublikowano 269,4 tys. nowych ogłoszeń, o 2 proc. więcej niż rok temu. Ogłoszeń z ochrony zdrowia było o 14 proc. więcej, dla pracowników fizycznych o 3 proc. mniej. Jeśli szukasz pielęgniarki do gabinetu albo opiekunki do domu seniora, konkurencja o kandydatów wcale nie zmalała.

Czemu kandydaci są, a firmy mówią, że ich nie ma?

Bo brakuje nie rąk, tylko konkretnych umiejętności. Według Bilansu Kapitału Ludzkiego, największego badania rynku pracy w Polsce prowadzonego przez PARP i Uniwersytet Jagielloński, w 2025 r. 60 proc. firm miało trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników (Infor za PARP). Najgorzej jest w usługach specjalistycznych, opiece zdrowotnej i przemyśle.

Co ciekawe, pracodawcy nie narzekają głównie na brak fachu. Brakuje im ludzi, którzy sami organizują sobie pracę, biorą odpowiedzialność, radzą sobie ze stresem i potrafią współpracować. Badacze widzą te same braki od 2010 r. Zmieniło się tylko to, że dziś po drugiej stronie stoi więcej kandydatów, którzy czekają coraz dłużej.

Ciekawostka

Pod koniec września 38,9 proc. ofert w urzędach pracy wisiało dłużej niż 30 dni, rok wcześniej 36,7 proc. (GUS). Oferty są, chętnych do nich nie ma. Zanim napiszesz, że „nikt nie chce pracować”, sprawdź, czy Twoje ogłoszenie nie jest jedną z nich.

Dla małej firmy wniosek jest prosty. Jeśli szukasz kogoś, kto od pierwszego dnia zrobi wszystko sam, konkurujesz o tę samą garstkę ludzi co korporacje. Jeśli umiesz w miesiąc nauczyć kogoś Twojego fachu, wybierasz z dużo większej puli. Szkolenie da się dofinansować, o czym pisaliśmy w tekście o Krajowym Funduszu Szkoleniowym.

Starszy mistrz stolarski pokazuje młodej pracownicy, jak ustawić strugarkę w małym warsztacie meblowym
Miesiąc nauki fachu w firmie otwiera większą pulę kandydatów niż ogłoszenie z wymogiem doświadczenia w każdym punkcie. Ilustracja: AI.

Ile dziś kosztuje pracownik i czy możesz płacić mniej?

Płace rosną mimo stagnacji, więc rynek pracodawcy nie oznacza taniego pracownika. Przeciętne wynagrodzenie w firmach od 10 osób wyniosło od stycznia do września 9353,52 zł brutto, o 5,8 proc. więcej niż rok wcześniej (GUS). W pierwszym Indeksie Biznesu Lewiatana 82 proc. firm przyznało, że płaci za pracę więcej niż rok temu.

Pokusa, żeby wykorzystać dłuższe kolejki kandydatów i zaproponować mniej, jest zrozumiała. Naszym zdaniem to zły pomysł. Osoba, która przyjmie zaniżoną stawkę z braku wyboru, odejdzie przy pierwszej lepszej ofercie, a Ty wrócisz do rekrutacji za pół roku. Taniej wychodzi stawka rynkowa dla kogoś z potencjałem plus miesiąc nauki.

Uwaga

Od 1 stycznia 2027 r. nie zapłacisz na etacie mniej niż 4950 zł brutto. Jeśli planujesz od nowego roku podwyżkę cen, żeby to sfinansować, przeczytaj, jak powiedzieć o niej klientom.

Czy to dobry moment, żeby zatrudniać?

Tak, jeśli masz dla nowej osoby pracę na dłużej niż sezon. Gdy konkurencja wstrzymuje rekrutacje, na rynku pojawiają się ludzie, których jeszcze rok temu nie dało się podkupić. We wrześniu 47 zakładów zgłosiło plany zwolnień grupowych 2,9 tys. osób (GUS). Część z nich to doświadczeni pracownicy przemysłu, którzy chętnie przejdą do mniejszej firmy bliżej domu.

Nie jest to jednak moment na zatrudnianie „na zapas”. PIE podkreśla, że firmy są ostrożne, bo koszty pracy są wysokie, a otoczenie niepewne. Mała firma ma tę przewagę, że decyzję o jednym etacie podejmuje w tydzień, a nie w kwartał. Warto to wykorzystać, ale po policzeniu.

Czy Twoja rekrutacja odstrasza kandydatów?

  • Ogłoszenie wisi ponad miesiąc i nie ma w nim stawki.
  • Na aplikacje odpowiadasz dopiero wtedy, gdy kogoś wybierzesz.
  • Wymagasz doświadczenia w każdym punkcie, choć fach da się przekazać w miesiąc.
  • Odrzucasz CV z przerwą dłuższą niż pół roku bez rozmowy.

Dwa razy „tak”? To nie rynek jest pusty, tylko Twoje sito za gęste. Zacznij od wpisania widełek i odpisania wszystkim, którzy wysłali CV w tym miesiącu.

Podsumowanie

  • Rynek pracy stoi: firmy nie zwalniają masowo, ale i nie zatrudniają, więc kandydaci szukają pracy średnio 9,2 miesiąca.
  • Długa kolejka chętnych nie oznacza łatwej rekrutacji, bo brakuje ludzi samodzielnych i umiejących współpracować. Szukaj potencjału i ucz.
  • Nie obniżaj stawek z powodu stagnacji: płace rosną o 5,8 proc. rocznie, a od stycznia minimum to 4950 zł brutto. Rekrutuj pod zadania, odpowiadaj szybko i policz etat na cały 2027 r.

Źródła

  1. pie.net.pl: Tygodnik Gospodarczy 45/2026, „Na rynku pracy trwa stagnacja” (12.11.2026)
  2. stat.gov.pl: Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo, wyniki wstępne BAEL w II kwartale 2026 r. (25.08.2026)
  3. ssgk.stat.gov.pl: Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju, rynek pracy, dane za styczeń–wrzesień 2026 r. (23.10.2026)
  4. ssgk.stat.gov.pl: Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju, wynagrodzenia, dane za styczeń–wrzesień 2026 r. (23.10.2026)
  5. wnp.pl: PIE: na rynku pracy trwa stagnacja (PAP, 13.11.2026)
  6. pulshr.pl: Szukanie pracy trwa już ponad 9 miesięcy (15.11.2026)
  7. kadry.infor.pl: Jakich kandydatów chcą pracodawcy? Wyniki Bilansu Kapitału Ludzkiego PARP (listopad 2026)
  8. rp.pl: Bezrobocie 5,8 proc., ale dane GUS pokazują też mocne strony rynku pracy (26.08.2026)
  9. prawo.pl: Płaca minimalna w 2027 r. (rozporządzenie Rady Ministrów, Dz.U. 2026 poz. 1213)

Stan na: 17.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną.

O autorze

Patrycja Gadomska

Redaktor naczelnaMarketingAnalizy i rozwój biznesu

Redaktor naczelna Wektora Biznesu, ekspertka ds. marketingu, analiz i rozwoju biznesu.