Reklamacja ze zdjęciami w linku? Tak atakują e-sklepy
CERT Polska ostrzega: e-maile udające zgłoszenia uszkodzonego towaru prowadzą do programu PureRAT, który daje przestępcom zdalny dostęp do komputera sklepu. Pięć zasad na sezon przed Black Friday.
Tak, e-mail z reklamacją i linkiem do „zdjęć i nagrania” uszkodzonego towaru może być atakiem na komputer Twojego sklepu. CERT Polska opisał kampanię, w której taki link prowadzi do programu PureRAT, a ten daje przestępcom zdalny dostęp do urządzenia. Sezon przed Black Friday to dla obsługi reklamacji najgorszy moment na jeden nieuważny klik, więc pokazujemy, jak sprawdzać zgłoszenia bez spowalniania pracy.
W skrócie
- Oszuści podszywają się pod klientów: piszą, że paczka przyszła uszkodzona, a dowody są „pod linkiem”. Link pobiera złośliwy program z rodziny PureRAT.
- Zanim ktokolwiek kliknie, sprawdź numer zamówienia w panelu sklepu i adres nadawcy w bazie klientów. To dwie rady CERT Polska, które zatrzymują większość takich prób.
- Na odpowiedź na reklamację konsumenta masz 14 dni. Prośba o zdjęcia w załączniku to odpowiedź, a nie uznanie reklamacji, więc pośpiech jest zbędny.
Jak wygląda ten atak?
Jak zwykła reklamacja, i w tym cała trudność. CERT Polska w komunikacie z 19 października opisał kampanię, w której przestępcy udają klientów z problemem. Wiadomość informuje, że towar dotarł uszkodzony, a dokumentację, czyli zdjęcia i film z otwierania paczki, klient udostępnia pod linkiem.
Po kliknięciu nie ma zdjęć. Jest plik do pobrania, a w nim, według analizy CERT Polska, oprogramowanie z rodziny PureRAT. W raporcie za październik zespół dodaje, że taki program służy do zdalnego dostępu do zainfekowanego urządzenia i kradzieży danych, a skradzione dane mogą posłużyć do kolejnych, lepiej wycelowanych ataków.
Schemat nie jest nowy. CERT przypomina, że podobne wiadomości i fałszywe strony obserwowano wcześniej w Japonii. U nas pasuje do serii kampanii na firmy, o których już pisaliśmy: fałszywe zapytania ofertowe dla handlowców i SMS-y o dopłacie do paczki dla klientów e-sklepów. Teraz celem jest osoba, która w sklepie odpowiada na reklamacje.
Atak działa, bo odwraca zwykłą logikę phishingu. Zamiast prosić Cię o dane albo pieniądze, nadawca „daje” Ci dowody i czeka, aż sam je otworzysz. Im lepiej Twój zespół zna procedurę reklamacji, tym naturalniej brzmi taka prośba.
Co zrobić, gdy przychodzi reklamacja z linkiem?
Sprawdzić zgłoszenie w swoich systemach, zanim ktokolwiek kliknie w cudzy link. Procedura na pięć minut:
- Znajdź zamówienie. Wpisz numer z wiadomości w panelu sklepu. Jeśli go nie ma albo nie pasuje do towaru z opisu, nie klikasz. To pierwsza rada CERT Polska.
- Sprawdź nadawcę. Adres e-mail musi być w bazie klientów przy tym zamówieniu. Nowy adres plus „pilna reklamacja” to sygnał ostrzegawczy.
- Patrz na rozszerzenie. Zdjęcia to JPG albo PNG, film to MP4. Pliki
.rar,.zip,.exei.jsnie są zdjęciami, niezależnie od tego, co obiecuje treść maila. - Odpisz przez swój kanał. Poproś o zdjęcia w załączniku w odpowiedzi na Twój e-mail albo przez formularz reklamacyjny sklepu. Prawdziwy klient nie ma z tym problemu.
- Zgłoś. Podejrzaną wiadomość prześlij przez formularz na incydent.cert.pl albo w usłudze „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel. Nie otwieraj załącznika „żeby sprawdzić”.

Dlaczego przestępcy wybrali akurat reklamacje?
Bo reklamacja to jedyny e-mail od obcej osoby, który Twój pracownik ma obowiązek otworzyć i obsłużyć w terminie. Na odpowiedź na reklamację konsumenta przedsiębiorca ma 14 dni, a milczenie oznacza, że reklamację uznał. Presja terminu plus sezon, w którym zgłoszeń jest najwięcej, to idealne warunki dla oszusta.
Skala tła też robi wrażenie. W październiku CERT Polska otrzymał 78,9 tys. zgłoszeń, o 46 proc. więcej niż rok wcześniej i o 37 proc. więcej niż we wrześniu. Zarejestrowanych incydentów było 21,5 tys., czyli o 12 proc. więcej niż miesiąc wcześniej. Na Listę Ostrzeżeń trafiło w październiku 19,4 tys. szkodliwych domen.
Jedno uspokojenie: 14 dni liczy się na odpowiedź, nie na decyzję bez materiałów. Wiadomość „prosimy o przesłanie zdjęć w załączniku, rozpatrzymy zgłoszenie po ich otrzymaniu” to odpowiedź udzielona w terminie. Nie musisz klikać w nic, żeby dotrzymać przepisu.
Co potrafi PureRAT i czym różni się od zwykłego phishingu?
Zwykły phishing kradnie jedno hasło. Program zdalnego dostępu (RAT, czyli trojan, który oddaje komputer w cudze ręce) kradnie całe stanowisko pracy. Według CERT Polska PureRAT daje przestępcom zdalny dostęp do urządzenia i możliwość kradzieży danych. Z analizy firmy Huntress wynika, że to komercyjne narzędzie o budowie modułowej: operator dosyła kolejne wtyczki, w tym takie, które wyciągają zapisane hasła i sesje z przeglądarek.
Przełóż to na komputer obsługi klienta w małym sklepie. Zalogowany panel sklepu, poczta, czasem bankowość firmowa i arkusz z danymi klientów: wszystko na jednym pulpicie. Przejęcie takiego stanowiska to nie tylko strata pieniędzy, ale też naruszenie ochrony danych osobowych, które trzeba zgłosić do UODO w 72 godziny.

Jak ustawić obsługę reklamacji, żeby jeden klik nie położył sklepu?
Tak, żeby nawet udany klik niewiele dał. Pięć ustawień na ten tydzień:
Osobne konto do poczty i reklamacji. Pracownik obsługi pracuje na koncie bez uprawnień administratora, bez zapisanego hasła do bankowości i bez dostępu do pełnej bazy klientów. Złośliwy program dostaje wtedy tyle, ile ma to konto.
Widoczne rozszerzenia plików. W Windows włącz pokazywanie rozszerzeń. Plik „zdjecia_paczki.jpg.exe” przestaje udawać zdjęcie.
Drugi składnik logowania wszędzie. Panel sklepu, poczta, konto reklamowe, bank. Najlepiej klucz dostępu albo aplikacja, nie SMS. Skradzione hasło bez drugiego składnika jest dla złodzieja bezużyteczne.
Kopia zapasowa, której nie widać z komputera. Program zdalnego dostępu widzi to, co widzi zalogowany użytkownik. Kopia według zasady 3-2-1, w tym jedna odłączona, przeżyje przejęcie stanowiska.
Jedna droga dla dowodów. Formularz reklamacyjny na stronie sklepu przyjmuje tylko zdjęcia i filmy w określonych formatach. Klientów, którzy piszą mailem, grzecznie się tam kieruje. Pracownik ma wtedy prostą zasadę zamiast oceniania każdego linku.
Czy Twoja obsługa reklamacji jest gotowa na sezon?
- Każda osoba odpowiadająca na reklamacje wie, że zdjęcia przyjmujemy tylko jako załączniki albo przez formularz.
- Komputer obsługi klienta nie ma zapisanego logowania do bankowości firmowej.
- Panel sklepu i poczta mają włączony drugi składnik logowania.
- Osoby zatrudnione na sezon przeszły choć 15-minutowe szkolenie z tej procedury.
Dwa razy „nie”? Zacznij od pierwszego punktu, bo nic nie kosztuje, i od drugiego składnika logowania, bo zajmuje pół godziny.
Kogo to dotyczy poza sklepami internetowymi?
Każdej firmy, która przyjmuje zgłoszenia od obcych osób. Serwis sprzętu, warsztat, hurtownia z reklamacjami od odbiorców, biuro rachunkowe z „dokumentami do weryfikacji”. Pretekst się zmienia, mechanizm zostaje: plik od nieznajomego, który trzeba otworzyć, bo tak każe procedura.
Dlatego najlepsza odpowiedź nie jest techniczna, tylko organizacyjna. Jeden kanał na materiały, jedna osoba, która w razie wątpliwości decyduje, i jedno zdanie, które wolno napisać każdemu klientowi: „Prosimy o przesłanie zdjęć w załączniku”. W tym roku Black Friday wypada 27 listopada. To dobry termin, żeby tę procedurę mieć wdrożoną.
Podsumowanie
- E-mail z reklamacją i linkiem do zdjęć może instalować PureRAT, program zdalnego dostępu. CERT Polska ostrzegł o tym 19 października, a w październiku odnotował 78,9 tys. zgłoszeń.
- Przed kliknięciem: numer zamówienia w panelu, adres nadawcy w bazie klientów, rozszerzenie pliku. Dowody przyjmuj tylko jako załączniki albo przez formularz sklepu.
- Zabezpiecz stanowisko obsługi: konto bez uprawnień administratora, drugi składnik logowania, odłączona kopia zapasowa. Termin 14 dni na odpowiedź nie wymaga klikania w nic.
Źródła
- moje.cert.pl: komunikat 192/2026 „Uwaga na e-maile z nagraniem uszkodzonego produktu” (19.10.2026)
- cert.pl: Podsumowanie miesiąca CERT Polska nr 10/2026 (13.11.2026)
- gazetaprawna.pl (PAP): Uważaj na maile z reklamacją
- portalspozywczy.pl: Reklamacja, zdjęcia i jeden link
- api.sejm.gov.pl: ustawa o prawach konsumenta, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1244, art. 7a
- huntress.com: analiza kampanii z PureRAT
Stan na: 15.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną.





