czwartek, 19 listopada 2026
Rynki dane: TradingView
Wektor Biznesu · Technologie · 6 min czytania

Zmiana chmury bez opłat od 2027 r. Sprawdź umowy

Od 12 stycznia 2027 r. koniec opłat za wyjście: 2 miesiące wypowiedzenia, 30 dni migracji i eksport danych w czytelnym formacie.

Księgowość w chmurze, CRM w chmurze, sklep, poczta i firmowy dysk też. Mała firma ma dziś pięć, sześć abonamentów na oprogramowanie i zwykle jedno wspólne doświadczenie: wyjść od dostawcy jest trudniej niż wejść. Eksport danych kończy się plikiem, którego nikt nie umie otworzyć, a za przeniesienie archiwum na nowy serwer trzeba dopłacić. Unijny akt w sprawie danych, czyli Data Act, obowiązuje od 12 września 2025 r., a od 12 stycznia 2027 r. zakazuje opłat za zmianę dostawcy chmury. Sprawdziliśmy, co dokładnie się zmienia, na którym etapie jest polska ustawa i co możesz z tym zrobić już w listopadzie.

Otwarta mała szafka sieciowa na ścianie biura w Łodzi: niebieskie i żółte kable wpięte w przełącznik, czarny serwer plików z zielonymi diodami, kubek i teczka na półce, jasne wnętrze w świetle dziennym. Ilustracja: AI

W skrócie

  • Od 12 stycznia 2027 r. dostawca chmury (także programu w abonamencie, czyli SaaS) nie może pobierać opłat za proces zmiany dostawcy ani za wyprowadzenie danych przy przenosinach. Do tego dnia może liczyć tylko koszty, które faktycznie ponosi.
  • Umowa ma opisywać wyjście: wypowiedzenie liczone od zgłoszenia zmiany trwa najwyżej 2 miesiące, migracja najwyżej 30 dni, a dane muszą dać się wyeksportować w formacie, który odczyta inny program.
  • Polska ustawa wdrażająca jest w Sejmie jako druk 3266. Nadzór dostanie Prezes UKE, a projekt przewiduje kary do 4 proc. rocznego obrotu dla dostawcy, który łamie zasady.

Co to jest Data Act i dlaczego dotyczy Twojej firmy

Data Act to rozporządzenie unijne numer 2023/2854. Weszło w życie 11 stycznia 2024 r., a stosuje się je od 12 września 2025 r. w całej Unii, bez czekania na polską ustawę. Reguluje dwie rzeczy, które dla małej firmy mają praktyczne znaczenie. Pierwsza to dane z urządzeń podłączonych do sieci: auta, maszyny przemysłowe, sprzęt rolniczy, czujniki. Użytkownik ma prawo dostać dane, które sam generuje, i przekazać je na przykład niezależnemu serwisowi zamiast autoryzowanego. Druga to chmura, i o niej jest ten tekst.

Rozdział o chmurze obejmuje wszystkich dostawców „usług przetwarzania danych”. Komisja Europejska w swoich pytaniach i odpowiedziach tłumaczy, że chodzi o trzy modele: infrastrukturę (IaaS, czyli serwery wynajmowane w chmurze), platformę (PaaS) i oprogramowanie w abonamencie (SaaS). To ostatnie to właśnie Twój program księgowy, system do faktur, CRM, platforma sklepu, poczta i dysk firmowy. Zasady obejmują też klientów, którzy korzystają z darmowych wersji próbnych.

Co się zmienia 12 stycznia 2027 r.

Najważniejsza data to 12 stycznia 2027 r. Od tego dnia dostawca nie może pobierać żadnych opłat za proces zmiany dostawcy, w tym za tak zwany egress, czyli wyprowadzenie Twoich danych z jego serwerów. Do tej daty obowiązuje okres przejściowy: opłaty wolno liczyć, ale tylko do wysokości kosztów, które dostawca faktycznie ponosi przy Twoich przenosinach. Tak stanowi art. 29 rozporządzenia.

Jest jeden wyjątek, o którym warto wiedzieć. Jeśli nie zmieniasz dostawcy, tylko korzystasz z kilku chmur równolegle i stale przesyłasz dane między nimi, dostawca może dalej liczyć koszty takiego transferu także po styczniu. Zakaz dotyczy jednorazowych przenosin, nie codziennej wymiany danych między usługami.

Bezpłatny jest proces przejścia, nie cała operacja. Za nową usługę płacisz normalnie, informatyk, który przenosi dane, też kosztuje, a przez miesiąc możesz utrzymywać dwie usługi naraz. Zmienia się to, że dostawca nie może zarabiać na tym, że chcesz odejść.

Dwa miesiące na wyjście, 30 dni na migrację

Rozporządzenie wyznacza też minimalną treść umowy z dostawcą chmury. Prawa i obowiązki przy zmianie dostawcy mają być zapisane w umowie, zanim ją podpiszesz. Terminy są sztywne. Okres wypowiedzenia liczy się od dnia, w którym zgłosisz dostawcy, że chcesz przejść gdzie indziej albo wrócić na własny serwer, i może trwać najwyżej 2 miesiące. Po nim zaczyna się okres przejściowy na migrację: najwyżej 30 dni kalendarzowych. Jako klient możesz wybrać dłuższy termin, jeśli Ci wygodniej. Dostawca może go wydłużyć tylko wtedy, gdy w ciągu 14 dni wykaże, że 30 dni jest technicznie niewykonalne, i nawet wtedy nie dłużej niż do 7 miesięcy.

Do tego dochodzą obowiązki techniczne. Dostawca programu w abonamencie i platformy musi udostępnić otwarte interfejsy oraz eksport danych w formacie powszechnie używanym i czytelnym maszynowo. Dostawca infrastruktury ma zapewnić, że po przejściu na usługę tego samego typu dostaniesz zasadniczo ten sam wynik przy tych samych danych. Wszyscy mają usuwać przeszkody, które utrudniają odejście albo korzystanie z kilku usług naraz.

Polska ustawa: UKE i kary do 4 proc. obrotu

Rozporządzenie działa bezpośrednio, ale każde państwo musi wskazać urząd, który pilnuje przepisów, i ustalić kary. Rada Ministrów przyjęła projekt polskiej ustawy wdrażającej Data Act (w skrócie: ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych) 13 października 2026 r. Do Sejmu trafił 19 października jako druk 3266, a 22 października skierowano go do pierwszego czytania w Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Termin na sprawozdanie komisji to 17 listopada.

Projekt przewiduje, że organem właściwym będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. UKE ma rozpatrywać skargi, prowadzić postępowania i nakładać kary, a w zadaniach urzędu wprost zapisano zapewnienie wycofania opłat za zmianę dostawcy chmury. Kara administracyjna ma wynosić do 100 tys. zł, a dla przedsiębiorcy nie więcej niż 4 proc. obrotu z poprzedniego roku. Ustawa ma wejść w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia. Do tego czasu skargę na dostawcę trudno będzie gdzieś złożyć, ale same prawa z rozporządzenia już Ci przysługują.

Jedna uwaga na marginesie: Komisja Europejska zaproponowała w listopadzie 2025 r. pakiet Digital Omnibus, który ma uprościć część przepisów cyfrowych, w tym Data Act. Prace trwają i do czasu uchwalenia nic się nie zmienia.

Gdzie mała firma naprawdę na tym zyska

Najczęstszy scenariusz to nie wielka migracja serwerów, tylko zmiana programu do faktur albo sklepu. Do tej pory wyglądało to tak: eksport do pliku, którego nowy system nie czyta, ręczne przepisywanie kontrahentów, archiwum faktur zostaje u starego dostawcy „do wglądu” za dodatkową opłatą. Od stycznia masz prawo żądać eksportu w formacie maszynowo czytelnym, bez opłaty za wyprowadzenie danych, w terminie, który wynika z rozporządzenia.

Drugi scenariusz to negocjacje przy przedłużeniu umowy. Gdy dostawca wie, że wyjście jest proste i darmowe, ma mniejszą ochotę podnosić cennik o 20 proc. z dnia na dzień. Trzeci to bezpieczeństwo: regularny eksport danych do własnej kopii, o którym pisaliśmy przy zasadzie 3-2-1, przestaje być łaską dostawcy, a staje się jego obowiązkiem technicznym.

Co z tego dla Ciebie

  1. Spisz wszystkie usługi w chmurze, z których korzysta firma: księgowość, faktury, CRM, sklep, poczta, dysk, system kadrowy. Przy każdej zapisz, kto jest dostawcą, kiedy kończy się umowa i gdzie leży regulamin.
  2. W każdym regulaminie znajdź punkt o zakończeniu umowy i eksporcie danych. Jeśli go nie ma albo jest tam opłata za „udostępnienie archiwum”, zapytaj dostawcę pisemnie, jak wygląda procedura zmiany dostawcy i w jakim formacie dostaniesz dane. Powołaj się na art. 25 i 29 Data Act.
  3. Zrób próbny eksport już teraz: pobierz bazę kontrahentów i faktury z ostatniego miesiąca i sprawdź, czy inny program je otworzy. Jeśli plik jest bezużyteczny, wiesz, o co prosić przed styczniem.
  4. Jeśli planujesz zmianę programu, licz terminy od zgłoszenia: do 2 miesięcy wypowiedzenia i do 30 dni migracji. Zgłoszenie w połowie stycznia oznacza wyjście najpóźniej w kwietniu, chyba że dostawca zgodzi się na szybciej.
  5. Przy nowej umowie na 2027 r. wpisz do niej format eksportu i termin migracji. To, co dziś jest przepisem, w umowie staje się konkretnym zobowiązaniem, które łatwiej wyegzekwować.

Źródła

  1. digital-strategy.ec.europa.eu: Data Act, strona Komisji Europejskiej (daty wejścia w życie i stosowania)
  2. digital-strategy.ec.europa.eu: Data Act explained, rozdział VI o zmianie dostawcy usług przetwarzania danych
  3. ec.europa.eu: Frequently Asked Questions about the Data Act, pytania 52–58a (opłaty, terminy, zakres)
  4. gov.pl: projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu (UC114), wykaz prac Rady Ministrów
  5. sejm.gov.pl: przebieg prac nad drukiem 3266 i treść projektu (art. 20 o karach, art. 44 o wejściu w życie)
  6. prawo.pl: Rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej Data Act, październik 2026 r.
  7. crn.pl: Projekt ustawy dla Data Act w Polsce przyjęty, 13 października 2026 r.
  8. sprintdatacenter.pl: Zmiana dostawcy chmury bez opłat: co zmienia Data Act, 15 października 2026 r.
  9. wektorbiznesu.pl: Kopia zapasowa w małej firmie, zasada 3-2-1
  10. wektorbiznesu.pl: Pracownik zgubił telefon z firmową pocztą

Stan na: 05.11.2026. Tekst nie jest poradą prawną.

O autorze

Emil Sadowy

RedaktorProducent podcastuRealizacja obrazu i dźwięku

Redaktor Wektora Biznesu i producent podcastu, w którym przedsiębiorcy opowiadają, jak naprawdę wygląda prowadzenie firmy. Odpowiada też za realizację obrazu i dźwięku, więc każdą rozmowę zna od kamery, mikrofonu i montażu. W tekstach szuka tego samego co w podcaście: konkretu, liczb i historii, z których da się coś wyciągnąć dla własnej firmy.